Emre Aladağ
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Anadolu Ajansı'nın aktardığı bilgilere göre, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bütüncül eğitim anlayışı doğrultusunda "Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı" resmi olarak yayımlandı. Yeni eğitim öğretim yılında "Maarifin Kalbinde Oyun" teması esas alınarak hazırlanan plan; çocukların oyun hakkının güvence altına alınmasını, oyun kültürünün yaşatılmasını ve oyunun eğitimin merkezine yerleştirilmesini amaçlıyor.
Teneffüs ve Doğal Oyun Süreleri Korunacak
Çocukların oyun hakkının güvence altına alınması kapsamında, oyun için ayrılan zaman ve mekan korunması gereken kamusal bir kaynak olarak ele alınacak. Bakanlık tarafından belirlenen yeni düzenlemelere göre, teneffüs ve doğal oyun için ayrılan süreler kesinlikle kısaltılmayacak. Teneffüsler, çocuğun bütüncül gelişimini destekleyen kritik bir öğrenme zamanı olarak değerlendirilecek.
Okul dışındaki zamanlarda da çocukların oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere yeterli alan bulabilmesi için dengeli bir yaklaşım gözetilecek. Teneffüs sürelerine ilişkin mevcut uygulamalar, çocukların dinlenme hakları göz önünde bulundurularak detaylı bir şekilde incelenecek ve ihtiyaç duyulması halinde yeni mevzuat düzenlemeleri hayata geçirilecek.
Güvenli ve Nitelikli Oyun Alanları Geliştirilecek
Okul bahçeleri ile oyun alanlarının çocukların güvenliğini tehdit edebilecek riskleri en aza indirecek şekilde yeniden düzenlenmesi sağlanacak. Oyun alanları tek bir oyun türüyle sınırlandırılmayacak; aksine farklı oyunlara imkan tanıyacak, mümkün olduğunca doğal ögeler içerecek ve farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına eksiksiz cevap verecek nitelikte tasarlanacak.
Çocukların oyun olanaklarının nitelik, nicelik ve erişilebilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla "Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu" hazırlanacak. Seçilen illerde pilot uygulama olarak başlatılacak bu süreç, ilerleyen dönemde ülke geneline yaygınlaştırılacak ve periyodik bir hale getirilecek. Özel gereksinimli çocukların akranlarıyla birlikte oynayabileceği erişilebilir alan standartları da belirlenecek.
Ulusal Oyun Envanteri ve Geleneksel Oyunlar
Geleneksel çocuk oyunlarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla İl Milli Eğitim Müdürlükleri koordinesinde saha derlemeleri yürütülerek kapsamlı bir "Ulusal Oyun Envanteri" oluşturulacak. Elde edilen envanter dijital platformlar üzerinden açık erişime sunulacak.
Okullarda planlanan etkinlikler arasında "beştaş", "çember çevirme", "halat çekme", "mendil kapmaca", "ip atlama", "mangala" ve "çuval yarışı" gibi geleneksel oyunlar ön plana çıkacak. UNESCO Somut Olmayan Kültür Mirası kapsamında değerlendirilebilecek oyunlar tespit edilerek ulusal ve uluslararası düzeyde şenlikler düzenlenecek.
Değerler Oyun Yoluyla Kazandırılacak
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin öngördüğü "erdemli insan" vizyonu doğrultusunda, oyun, değerlerin yaşanarak öğrenildiği temel bir zemin olarak güçlendirilecek. Bu kapsamda Maarif Modeli'ndeki temel değerler ile oyun envanteri titizlikle eşleştirilerek bir "değer-oyun matrisi" hazırlanacak.
Toplumsal kurallar ve adabımuaşeretin oyun deneyimleriyle pekiştirilmesi sağlanacak. Adil oyun ve işbirliğine dayalı uygulama modelleri doğrudan okul etkinlik takvimlerine dahil edilecek.
Öğretmenler İçin Oyun Pedagojisi Eğitimi
Öğretim programlarında doğal oyun, rehberli oyun, eğitsel oyun ve oyunlaştırılmış öğrenme türleri ayrı ayrı tanımlanarak her biri için özel süreler ayrılacak. "Oyunsever öğretmen" vizyonu çerçevesinde, öğretmenlerin oyun pedagojisine ilişkin mesleki yeterliliklerini artırmak amacıyla kapsamlı gelişim programları düzenlenecek ve formatör öğretmenler yetiştirilecek.
Ayrıca kriz ve afet gibi zorlayıcı durumlarda oyunun psikososyal destek işlevinden yararlanılacak. Rehber öğretmenlere özel olarak "oyun yoluyla psikososyal destek eğitimi" verilecek ve psikolojik sağlamlığı destekleyen uygulamalar okul rehberlik programlarına eklenecektir.
Yerli ve Milli Dijital Oyun İçerikleri Desteklenecek
Çocuklar için dijital esenlik, güvenlik ve mahremiyeti merkeze alan bilinçli bir dijital oyun iklimi inşa edilecek. Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun dijital içerikler için net ölçütler belirlenirken, sosyal etkileşimi destekleyen eğitsel dijital oyunlar geliştirilecek.
Geleneksel oyunlar ile Türk kültürüne ait karakter, mekan ve anlatılardan beslenen yerli dijital oyun içeriklerinin üretilmesi teşvik edilecek. Ulusal oyun envanteri bu alandaki dijital oyun geliştiricilerinin kullanımına açılacak.
Aileler ve Yerel Yönetimler Sürece Dahil Olacak
Ailelerin çocukların oyun hakkını destekleyen rollerini pekiştirmek amacıyla aile eğitimi programlarına yeni oyun modülleri eklenecek. Yerel yönetimlerle iş birliği yapılarak mahalle ölçeğinde güvenli oyun sokakları hayata geçirilecek ve çocuk dostu şehir yaklaşımları yaygınlaştırılacak.
Tüm bu süreçlerin kurumlar arası tam bir eş güdüm içinde yürütülmesi amacıyla "Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu" kurulacak. Planlanan 90 eylem adımının 25'inin kısa vadede, 53'ünün orta vadede, 12'sinin ise uzun vadede hayata geçirilmesi öngörülüyor.