Emre Aladağ
Yüksek enflasyon sebebiyle temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan milyonlarca aile için eylül ayı, yeni masrafların başlangıcı anlamına geliyor. Okulların açılmasına haftalar kala, velilerin gündeminde kırtasiye ve teknoloji harcamaları yer alıyor. Ekonomist dergisinin 30 Ağustos - 12 Eylül 2026 tarihli sayısında yayımlanan verilere göre, Türkiye kırtasiye sektörünün pazar büyüklüğü 2025 yılında 80 milyar TL olarak gerçekleşti. 2026 yılında ise sektörün 100 milyar TL'yi aşan bir hacme ulaşması öngörülüyor.
Kırtasiye Sektöründe Fiyat Artışları ve Güvenli Ürün Hedefi
Sektör 2025-2026 öğretim döneminde ciro bazında büyümesini sürdürdü. Ancak bu artışın önemli bir kısmı maliyet artışları ve raf fiyatı güncellemelerinden kaynaklanıyor. Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, tüketiciyi korumak için kâr marjlarını sınırlı tutmaya çalıştıklarını belirtti.
"Bu yıl temel okul ihtiyaçlarından oluşan bir çantanın ortalama maliyeti yaklaşık 2 bin 500 TL seviyesinde. Geçen yılki yaklaşık bin 980 TL’lik maliyetle karşılaştırıldığında yüzde 25 civarında bir artış söz konusu. Bu artışın ürün grubuna, markaya ve tercih edilen kalite seviyesine göre değişebildiğini de özellikle belirtmek gerekir." denildi.
Türkiye genelinde yaklaşık 8 bin kırtasiye noktası bulunuyor. Yazım gereçleri, defter, ajanda, dosyalama ürünleri ve okul-ofis aksesuarlarında güçlü bir yerli üretim altyapısı mevcut. Taha Keresteci, tüketicilerin planlı ve seçici alışveriş yaptığını, fiyatın yanı sıra fiyat-performans dengesinin ve ürün güvenliğinin kararları etkilediğini vurguladı.
Çocukların doğrudan temas ettiği kırtasiye ürünlerinde güvenliğin önemine dikkat çeken Taha Keresteci, fiyatı piyasanın çok altında olan ve üreticisi belli olmayan ürünlerin risk oluşturabileceğini bildirdi. Yapılan denetimler sayesinde güvenli ürün oranının yüzde 99'un üzerine çıktığını, hedeflerinin ise bu oranı yüzde 100'e yaklaştırmak ve güvensiz ürüne sıfır tolerans göstermek olduğunu ekledi.
Avansas Ticaret Direktörü Murat Şentürk ise tüketicinin çanta, kalemlik ve matara gibi ürünleri daha uzun süre kullanmayı tercih ettiğini, yeni alımın zorunlu olduğu durumlarda ekonomik alternatiflere yöneldiğini ifade etti.
Teknoloji ve Tüketici Elektroniğinde Büyüme
Eğitimde dijitalleşmenin temel bir ihtiyaç haline gelmesi öğrencilerin teknoloji sepetini genişletti. Tecno Türkiye Genel Müdürü Jiang Jin, yarı iletken maliyetleri, döviz kuru dalgalanmaları ve lojistik giderleri nedeniyle tüketici elektroniği fiyatlarının yıllık bazda yaklaşık yüzde 25 arttığını söyledi.
"Bu durum, eğitim için cihaz alacak öğrencileri ve aileleri ciddi bir maliyet baskısıyla karşı karşıya bırakıyor. Böyle bir dönemde esnek taksitli ödeme planları, tüketicilerin kararını etkileyen en kritik unsur haline geliyor. Taksit imkanları, kısıtlı bütçeye sahip ailelerin tek seferde yüksek harcama yapma yükünü hafifleterek kaliteli akıllı cihazlara erişimini kolaylaştırıyor ve bütçe dostu bir çözüm sunuyor." şeklinde konuştu.
Öğrencilerin çok yönlü tabletlere ve yapay zeka özellikli cihazlara ilgisinin arttığını belirten Jiang Jin, bu eğilimin süreceğini kaydetti.
Yapay Zeka Destekli Bilgisayarlar ve Notebook Talepleri
Casper Pazarlama ve Operasyondan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Feray Karaman, uzun vadeli tedarikçi ilişkileri ve yerli üretim gücüyle maliyeti az yansıtmaya çalıştıklarını belirtti. Ailelerin artık ikinci cihaz yerine tek çok yönlü cihaz tercih ettiğini söyleyen Feray Karaman, yapay zeka destekli notebook talebinin geçen yıla göre iki katına çıktığını vurguladı.
"Bu yıl ürün gamımızın yaklaşık dörtte biri yapay zeka destekli. Yıl sonuna kadar bu oranı yüzde 50’nin üzerine çıkarmayı planlıyoruz. Öğrenciye özel modellerimizde de NPU destekli işlemcileri artırıyoruz." ifadelerini kullandı. Ayrıca okula dönüş döneminin yıllık satışların yüzde 15'ini oluşturduğunu ve 2026 yılı için yüzde 50 büyüme hedeflediklerini ekledi.
HONOR Türkiye Pazarlama Direktörü Jayden Zheng, yapay zekaya ilginin arttığını belirterek, tabletlerin yanı sıra konum takibi, güvenli bölge bildirimi ve ders modu sunan akıllı çocuk saatleri gibi giyilebilir teknolojilerin öne çıkacağını belirtti.
Lenovo Türkiye Genel Müdürü Emre Hantaloğlu, dizüstü bilgisayar, tablet ve aksesuarlar için okula dönüş döneminin yıllık satışların yüzde 20 ila yüzde 30'unu oluşturduğunu ifade etti.
Acer EMEA Başkan Yardımcısı Grigory Nizovsky, bir Core 5 tabanlı cihazın fabrika maliyetinin yüzde 50 arttığını, ancak bu artışın tamamının perakende fiyatlarına yansımadığını, perakende fiyatlarının yüzde 30 arttığını ve önümüzdeki aylarda artmaya devam edeceğini bildirdi.
E-Ticaret ve Velilerin Bütçe Tercihleri
20 binden fazla işletmeye altyapı sağlayan ikas'ın verilerine göre, veliler fiyat değişimlerinden kaçınmak için ağustos ayının ilk haftasından itibaren alışverişe başladı. ikas Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Çağrı Menteş, tüketicilerin harcamalarını kontrollü yönettiğini ifade etti.
n11 Satıştan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Eren Ünlü ise yapılan araştırmada velilerin yüzde 78'inin 5 bin TL ve üzeri bütçe ayırdığını, yüzde 45'lik kesimin bütçesinin ise 10 bin TL'yi aştığını açıkladı. Eren Ünlü, velilerin yüzde 89'unun alışverişe hazır listeyle çıktığını ve lise velilerinin yüzde 37 oranında yapay zeka entegrasyonlu cihazlara yöneldiğini belirtti.
Tüketici Sağlığı ve Beslenme Ürünleri
İlki İlaç Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Cem Öncel, okula dönüş döneminde ailelerin çocukların günlük beslenmesini desteklemeye yönelik ürünlere ilgisinin arttığını ifade etti. Mustafa Cem Öncel, bu dönemde özellikle D vitamini, B12, demir ve omega-3 içeren ürünlerin öne çıktığını belirtti.
"Okula dönüş dönemi, ailelerin günlük rutinlerini yeniden düzenlediği ve çocuklarının beslenme alışkanlıklarını daha yakından değerlendirdiği bir dönem. Bu nedenle tüketici sağlığı ürünlerinde de ihtiyaç odaklı ve daha bilinçli bir tercih davranışı görüyoruz." açıklamasında bulundu.