Emre Aladağ
Bilgi ve iletişim sektöründeki büyüme, yılın ikinci çeyreğinde %8,6’ya çıktı
TÜİK’in verilerinden derlenen bilgilere göre Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3 büyüdü. Büyümenin içinde bilgi ve iletişim faaliyetleri ise yüzde 8,6 artış gösterdi. Böylece büyüme trendi 24 çeyreğe taşınırken GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde bilgi ve iletişimdeki yükselişin öne çıktığı görüldü.
Nisan-haziran dönemindeki performans, bilgi ve iletişim faaliyetlerinin kesintisiz büyüme serisini 10 çeyreğe taşıdı. Son olarak 2024’ün son çeyreğinde yüzde 2,3 daralan sektör, takip eden çeyreklerde sırasıyla yüzde 4,3, yüzde 3,5 ve yüzde 2,7 büyüdü. Sektörün son 4 çeyrekteki yıllık büyüme oranları da yüzde 10 seviyesine yaklaşarak yüzde 9,9, yüzde 8,8, yüzde 9 ve yüzde 8,6 düzeylerine ulaştı.
GSYH içinde ayrışma: büyümenin dinamiğinde bilgi ve iletişim etkili oldu
Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekteki genel büyümesi yüzde 2,3 olurken bilgi ve iletişim faaliyetlerinin yüzde 8,6 büyümesi ayrışmayı ortaya koydu. Bu artış, GSYH oluşumunda faaliyet kalemleri içinde öne çıkan bir performansa işaret ediyor.
Değerlendirme: dijital dönüşüm, veri merkezleri ve bulut hizmetleri destek sağladı
Türkiye Bilişim Derneği (TBD) Genel Başkanı Kenan Altınsaat, bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki büyümeyi endüstrinin gelişim dinamikleriyle birlikte değerlendirdi. Altınsaat, şirketlerde dijital dönüşüm, yeni nesil elektrikli araçların kullanımına bağlı ihtiyaçlar ve akıllı şehirler gibi başlıkların bu süreçte rol oynadığını söyledi.
Altınsaat ayrıca mobil erişilebilirlik ve yapay zekâ kullanımının artmasıyla birlikte veri merkezlerinin yaygınlığı ile bağlı bulut bilişim hizmetlerinin büyümede etkili olduğunu aktarırken, dijital yayıncılık veya uygulamalar ile mobil ve sabit oyun sektörünün de öne çıkan alanlar arasında yer aldığını belirtti.
5G yatırımlarının etkisi: yaklaşık 5 milyar dolarlık yatırım ve 40 milyonun üzerindeki kullanıcı
Altınsaat, 5G yatırımları ve buna bağlı altyapı harcamalarının büyümedeki etkisine dikkati çekerek “5G için yaklaşık 5 milyar dolarlık yatırımın 2026 yılında yapıldığı ve bunun etkisinin hem son kullanıcı hem de yatırım gerçekleştiren operatör, tedarikçi, uygulayıcı zincirinde belirgin bir değer yarattığı görülmektedir” dedi. Altınsaat, 5G’de ulaşılan 40 milyonun üzerindeki kullanıcı sayısının da ayrıca dikkate değer bir rakam olarak öne çıktığını belirtti.
Talep artıyor: vatandaş, işletme ve kamu tarafında kesintisiz bağlantı ihtiyacı
Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) Başkanı Halil Nadir Teberci, bilgi ve iletişim faaliyetlerinin genel ekonominin oldukça üzerinde performans göstermesini önemli bulduklarını bildirdi. Teberci’ye göre vatandaşların, işletmelerin ve kamunun kesintisiz bağlantıya, yüksek hızlı internete, bulut hizmetlerine, veri merkezlerine, siber güvenlik çözümlerine ve dijital platformlara olan ihtiyacı giderek artıyor.
Teberci, bilgi ve iletişim sektörünün artık ekonominin yalnızca bir alt kolu olmadığını; sanayiden lojistiğe, finanstan sağlığa kadar tüm sektörlerin verimliliğini ve rekabet gücünü belirleyen temel altyapı konumunda bulunduğunu ifade etti.
Teberci: büyümenin kalıcılığı için yatırım yapabilirlik ve geniş taban şart
Teberci, yüzde 8,6’lık reel büyümenin sektörün bütününde aynı ölçüde bir finansal rahatlama yaşandığı anlamına gelmediğine işaret ederek elektronik haberleşme işletmecilerinin döviz bazlı ekipman giderleriyle enerji ve finansman maliyetleri altında faaliyet gösterdiğini dile getirdi. Teberci, büyümenin sağlıklı ve kalıcı olabilmesi için yatırım yapabilirliğinin korunması, rekabetin güçlendirilmesi ve büyümenin alternatif işletmecileri de içine alan geniş tabanlı bir yapıya kavuşturulması gerektiğini anlattı.
Teberci, ticari 5G hizmetleriyle teknolojinin ekonomik etkilerinin görülmeye başlandığını vurgulayarak “5G’ye yönelik baz istasyonu ve radyo erişim şebekesi yatırımları, çekirdek şebeke dönüşümü, yazılım ve sistem entegrasyonu, saha modernizasyonu, veri merkezi kapasitesi ve özellikle fiber taşıma altyapısına yönelik harcamaların büyümeye katkı sunduğunu söyleyebiliriz. Ancak sektör, 5G’nin ticari olarak başlamasından önce de 9 çeyrektir büyümesini sürdürüyordu. Bu nedenle büyümenin tamamını 5G’ye bağlamak doğru olmayacaktır” ifadelerini kullandı.
Vatandaşa yansıma: kesintisiz bağlantı ve veriye dayalı hizmet kapasitesi
Bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki yüzde 8,6’lık büyüme; kesintisiz bağlantı, yüksek hızlı internet, bulut hizmetleri, veri merkezleri ve siber güvenlik çözümleri gibi alanlarda kapasite ve hizmet talebinin karşılanmasına destek sağlayacak bir zemin oluşturuyor. 5G’ye bağlı altyapı genişlemesi ve fiber taşıma altyapısına yönelik yatırımların ise dijital erişim ihtiyacını güçlendirme potansiyeli bulunuyor.