Burak ULU
Türkiye'nin hayvancılık sektöründeki gelişmeler, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Anadolu Ajansı (AA) verilerine göre istikrarlı bir büyüme trendine işaret ediyor. Yurt içi hayvan varlığındaki yükselişle birlikte besilik sığır ithalatında da kademeli bir düşüş politikası izleniyor.
Yıllara Göre Büyükbaş Hayvan Varlığı
Son yıllarda istikrarlı bir artış ivmesi yakalayan büyükbaş hayvan sayısı, 2023 yılında 16 milyon 583 bin olarak kayıtlara geçmişti. Bu sayı 2024'te 16 milyon 986 bine, 2025 yılında ise 17 milyon 709 bine yükseldi. Söz konusu yukarı yönlü ivme 2026 yılında da devam etti ve Haziran 2026 itibarıyla büyükbaş hayvan sayısı 17 milyon 805 bin baş seviyesine çıktı.
2023 yılından bu yana toplam büyükbaş hayvan varlığında yüzde 7,4 oranında bir artış kaydedildi. Bu dönemde sayı 1 milyon 200 binin üzerinde bir artış gösterirken, yurt içi üretimin güçlenmesi ithalat politikalarına da doğrudan yansıdı.
İthalat Kotasında Kademeli Azalma
Yurt içi hayvan varlığındaki gelişmeler doğrultusunda besilik sığır ithalat izinleri kademeli olarak aşağı çekildi. 2023 yılında özel sektöre açık yürütülen ve 686 bin 348 baş sığırın yurda girdiği süreç, 2024'te açıklanan Hayvancılık Yol Haritası çerçevesinde değişti. İthalat operasyonları bu tarihten itibaren Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla yürütülmeye başlandı.
Uygulanan yeni modelde 200 baş ve üzeri ile 200 baş altı işletmeler için ayrı kontenjanlar belirlenerek küçük üreticiler koruma altına alındı. İthalat izinleri 2024'te 600 bin baş, 2025'te 520 bin baş ve 2026'da 500 bin baş olarak planlandı.
Et ve Süt Kurumu (ESK) denetimindeki süreçler sayesinde fiili ithalat rakamları planlanan tavanların altında kaldı. Yurda giren hayvan sayısı 2024'te 479 bin 803 baş, 2025'te 428 bin 569 baş olarak gerçekleşti. 15 Eylül 2026 itibarıyla bu sayı 252 bin 24 baş olurken, yıl sonu itibarıyla toplam rakamın yaklaşık 350 bin baş seviyesinde tamamlanması öngörülüyor.
2027 Yılı İthalat Planı ve Yeni Dağıtım Modeli
Gelecek döneme ilişkin stratejiler de netleşmeye başladı. 2027 yılında iç piyasanın gerçek ihtiyaçları esas alınarak toplam 480 bin baş ithalat izni planlandı. Belirlenen bu miktar, yurt içi hayvan varlığındaki güçlü artışla birlikte arz güvenliğini koruyacak seviyede tutuldu.
Yeni dönemde hayata geçirilecek dağıtım modelinde, küçük üreticinin desteklenmesi ve besiciliği kesintisiz sürdüren işletmelere öncelik verilmesi amaçlanıyor. Bu sayede ithal materyallerin doğrudan üretim yapan ve sürdürülebilirliğe katkı sağlayan işletmelere ulaştırılması hedefleniyor. Açıklanan tüm bu veriler, besilik sığır ithalatının yerli üretimin ikamesi olarak değil, iç piyasadaki arzı dengeleyen tamamlayıcı bir mekanizma olarak devreye sokulduğunu ortaya koyuyor.
Etçi Irk Gebe Düveye Yoğun İlgi
Besilik materyal ihtiyacının kalıcı olarak yerli üreticilerden karşılanabilmesi amacıyla anaç hayvan varlığının güçlendirilmesine büyük önem veriliyor. Bu doğrultuda hayata geçirilen Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi kırsal kesimdeki üreticilerden yoğun talep görüyor.
Proje kapsamında üreticilerin etçi ırk gebe düve talebinde belirgin bir artış yaşandı. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 50 bin baş olan etçi ırk gebe düve tedariki, Eylül 2026 itibarıyla 130 bin başa ulaştı. Yıl sonuna kadar bu rakamın 200 bin baş seviyesine çıkması bekleniyor.