Burak ULU
Küresel ekonomideki son gelişmeleri ve dönüşümleri masaya yatırmak üzere organize edilen İstanbul Ticaret Kongresi, kamu, iş dünyası ve akademi dünyasının önde gelen temsilcilerini ağırlamaya başladı. Açılışta konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Dr. Cevdet Yılmaz, 2026 yılının ikinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yüzde 2,3 oranında büyüyerek kesintisiz büyüme serisini 24 çeyreğe taşıdığını duyurdu.
"Değişen Dünyada İstikrar Paradigması: Küresel Ticaretin Sorumluluk Perspektifiyle Yeniden İnşası" teması etrafında şekillenen etkinlikte Yılmaz'ın yanı sıra birçok önemli isim söz aldı. İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, İstanbul Ticaret Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Dr. İsrafil Kuralay, İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörü Necip Şimşek ve Kongre Başkanı Nazım Ekren de açılış bölümünde katılımcılara seslendi.
Zirvede, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) ile Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) gibi uluslararası yapıların yetkilileri de hazır bulundu. Oturumlarda jeopolitik tehditler, ticari diplomasi, yeşil ve dijital dönüşüm gibi çok boyutlu konuların tartışıldığı bildirildi.
Şoklara Rağmen Ayrışan Türkiye Ekonomisi
"Bu kongre; küresel ticarette dengelerin değiştiği ve belirsizliklerin arttığı bir dönemde, ülkemizin üretim, ihracat ve yatırım imkânlarını ele almak açısından mühim bir buluşmadır. Etkinliğin "Değişen Dünyada İstikrarın Paradigması: Küresel Ticaretin Sorumluluk Perspektifiyle Yeniden İnşası" temasıyla gerçekleşmesi de yapılan istişareleri çok daha anlamlı kılmaktadır."
Dünya genelindeki ekonomik yapının son yirmi yılda artan şoklarla yüzleştiğine değinen Yılmaz, Rusya-Ukrayna geriliminin yeni safhalara geçmesinin küresel etkilerini anlattı. Ayrıca ABD, İsrail ve İran eksenindeki çatışmaların yarattığı enerji krizinin yalnızca fiyatlara değil; tedarik zincirine, enflasyona ve finansman koşullarına eş zamanlı zarar verdiğini ifade etti.
Küresel Daralma Beklentileri
Uluslararası kuralların zayıfladığı bir döneme girildiğine dikkat çeken Cumhurbaşkanı Yardımcısı, 2025'te yüzde 4,6 büyüme kaydeden küresel mal ticaretinin, DTÖ öngörülerine göre 2026'da yüzde 1,9 seviyesine gerilemesinin beklendiğini hatırlattı. Bununla birlikte Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) küresel büyüme hızının yüzde 3 düzeyine ineceği yönündeki tahminlerini vurguladı.
Ekonomik ağırlık merkezinin doğuya ve gelişmekte olan piyasalara kaydığını belirten deneyimli siyasetçi, artık rekabetin sadece fiyata dayanmadığını dile getirdi. Güncel ticari mücadelenin ölçek ekonomileri, teknolojik altyapı ve sanayi politikaları etrafında biçimlendiğini sözlerine ekledi.
İhracatta Tüm Zamanların Rekorları
Ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının 2025 senesinde 1,6 trilyon dolara ulaştığını bildiren Yılmaz, 2026'nın ilk yarısı itibarıyla bu rakamın yıllık bazda 1,7 trilyon doları aştığını kaydetti. Mal ihracatının ise 2002 yılındaki 36 milyar dolar seviyesinden, geçtiğimiz yıl itibarıyla 273,2 milyar dolara tırmandığını aktardı.
Hizmet ticaretinin küresel pazardaki payının hızla arttığını söyleyen Yılmaz, on dört milyar dolarlık eski hacmin 125 milyar dolara sıçrayarak ülkeyi dünyada 22'nci sıraya taşıdığını ifade etti. Sağlanan 63 milyar dolarlık hizmet ticareti fazlasıyla küresel çapta altıncı konuma yükseldiklerini duyurdu.
Mal ve hizmet ihracatının toplamda 400 milyar dolar sınırına dayanarak tarihi bir eşiği geçtiğini belirten yetkili, ağustos ayı verileriyle yıllık mal dış satımının 280 milyar doları aştığını bildirdi. Toplam ihracat hacminin ise yılsonunda 405 milyar doları geçmesini öngördüklerini paylaştı.
Reel Sektöre Ayrılan Destek Bütçesi Katlandı
"İhracatımızın daha yüksek katma değerli, daha rekabetçi ve daha geniş bir coğrafyaya yayılan yapıya kavuşması için, firmalarımızı ihracata hazırlıktan pazarlamaya, tasarımdan küresel firmalara tedarikçi olmaya kadar her aşamada destekliyoruz. Bu kapsamda, seçici bir yaklaşımla ihracatçılarımızın finansmana erişim imkanlarını genişletiyoruz. Reel sektörümüzün her zaman yanındayız. 2025 yılında mal ve hizmet ihracatına toplam 33 milyar lira destek sağladık; 2026 yılında bu amaçla ayrılan toplam bütçeyi 45 milyar liraya çıkardık."
Dış pazarlara açılan firmaların finansman kaynaklarına erişimini kolaylaştırma yönündeki adımların kararlılıkla süreceği kaydedildi. İhracatta yakalanan tarihi ivmenin korunması adına ayrılan kaynağın 45 milyar liraya yükseltilmesiyle birlikte, yerli üreticilerin önümüzdeki dönemde uluslararası rekabette daha da güçlenmesi hedefleniyor.