Okan AVŞAR
Fındıkta serbest piyasa fiyatları TMO alımının altında: Üreticide baskı
Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurittin Karan, serbest piyasada oluşan fındık fiyatlarının Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıkladığı alım rakamlarının altında kalmasıyla üreticinin ekonomik baskı altında kaldığını söyledi. Karan, gübre, ilaç, işçilik, mazot ve bahçe bakım giderlerindeki artışa rağmen üreticinin emeğinin karşılığını bulamadığını belirterek “fiyat farkı” tartışmasının büyüdüğünü ifade etti.
Karan, 2026 sezonu için TMO’nun Giresun kalite fındıkta 255 TL, Levant kalite fındıkta ise 250 TL alım fiyatı açıkladığını hatırlattı. Buna karşın sahada serbest piyasada daha düşük tekliflerin gündeme geldiğini dile getiren Karan, bu durumun üreticinin plan yapmasını zorlaştırdığını ve piyasaya dair güveni zedelediğini söyledi.
Üreticilerin yalnızca fiyat tartışmasıyla değil, maliyetlerin seyrederken fiyatların aynı hızla ilerlememesiyle de sıkıştığını belirten Karan, her yıl artan girdi kalemlerinin karşılığının üreticiye yansımadığını aktardı. Karan, fındık bahçelerinde bakım ve işçilik süreçlerinin uzadığına da dikkat çekti.
İlgili bir başka gelişmeyi de buradan okuyabilirsiniz:
Karan, bu tablonun üreticiyi doğrudan etkilediğini vurgulayarak fındıkta fiyatların “söz” düzeyinde kalmaması gerektiğini söyledi. Sahaya yansıyan uygulamaların ve piyasa düzeninin üreticiyi rahatlatacak şekilde şekillenmesini talep eden Karan, açıklanan resmi alım fiyatları ile serbest piyasanın seyrinin aynı çizgide buluşmadığı koşullarda üreticinin daha büyük risk taşıdığını ifade etti. Karan, farkın kimlerin lehine döndüğü tartışmasının da sürdüğünü belirtti.
| Sezon ve kalite | TMO alım fiyatı (TL) |
|---|---|
| 2026 / Giresun kalite | 255 |
| 2026 / Levant kalite | 250 |
Öte yandan sahadan gelen değerlendirmeler, üreticilerin fiyatların seyrini yakından izlediğini; maliyetler karşısında beklenen karşılığı göremedikleri durumda alım-bekleme kararlarını daha temkinli vermek zorunda kaldığını gösteriyor. Karan’ın açıklamaları da bu çerçevede; resmi taban fiyat ile serbest piyasa arasındaki mesafenin, üreticinin elindeki nakit akışı ve sezon planlaması üzerinde belirleyici olacağını ortaya koyuyor.
Fark tartışmasının üretici üzerindeki somut etkisi
- Karan, girdi maliyetlerindeki artışların sürdüğünü; buna karşın sahadaki fiyat tekliflerinin üreticiyi zorladığını söyledi.
- TMO’nun ilan ettiği alım rakamlarının altında fiyat tekliflerinin konuşulmasının piyasa algısını etkilediğini ifade etti.
- Verimi artırma yönündeki beklentinin, emeğin karşılığını bulmadığında çelişki oluşturduğunu vurguladı.