Emre Aladağ
Vergi dairelerine vadesi geçmiş borcu ve sosyal güvenlik prim borcu nedeniyle finansmana erişimde zorlanan esnaf ve sanatkârlar için Hazine faiz destekli yatırım ve işletme kredilerinde yeniden düzenleme yapıldı.
Başvuru tarafı ve “borç” şartındaki güncelleme neyi değiştiriyor?
Kredi kullandırımı sırasında kredi kullanan esnaf ve sanatkârların, vergi dairelerine ve sosyal güvenlik kurumuna ilişkin durumunun kredi değerlendirmesinde esas alınacağı düzenleniyor. Buna göre kredi kullanım tarihinden en fazla 15 gün önce alınmış yazı/belge ile vergi dairesine 6183 sayılı Kanun kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmadığının ya da borcun yeniden yapılandırılmış/taksitlendirilmiş olduğunun ve ödeme düzeninin bozulmadığının ortaya konulması isteniyor.
Sosyal güvenlik prim borcu bakımından da krediye erişimde aynı yaklaşım esas alınıyor: Prim borcu bulunmaması veya borcun yapılandırma/taksitlendirme üzerinden ilerlemesi ve ödeme düzeninin bozulmaması şartı aranıyor.
Hangi kredi kullanıcıları kapsamda? (Özel sektör/meslek grubu ve üst limit mantığı)
Kapsam, genel başvuru şartlarının yanı sıra belirli meslek kollarına yönelik bir esneklik de içeriyor. Kararda, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde sayılan, geleneksel/kültürel/sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarında faaliyet gösteren ve Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi sahibi esnaf ve sanatkârlar için 31/12/2026 tarihine kadar borçsuzluk şartından muafiyet tanımlanıyor.
Faiz indirimi uygulamasında zaman ve kullanım sayısı nasıl sınırlandırılıyor?
Faiz indirimli kredi kullandırımı bakımından geriye dönük bir yıllık süre dikkate alınarak bir yıllık zaman içinde en fazla üç defa faiz indirimli kredi kullandırılabiliyor. Ayrıca toplam geri ödemesi devam eden faiz indirimli kredi hesap sayısı üçü geçemiyor.
Borcu olan esnaf “hangi adımla” krediye yol açabiliyor?
Başvurunun kredi kullandırımı aşamasındaki evrak mantığı, kredi kullandırımı sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde vergi daireleri yönünden vadesi geçmiş borç durumunu sunma şartına dayanıyor. Vergi borcu ya hiç bulunmayacak ya da 6183 sayılı Kanun kapsamındaki yapılandırma/taksitlendirme üzerinden bozulmadan sürdürülecek.
Sosyal güvenlik prim borcu için de borçsuzluk veya düzenli yapılandırma/taksitlendirme şartı aranıyor.
- Vergi dairesi vadesi geçmiş borç: Yoktur veya 6183/22-A kapsamında yeniden yapılandırılmış/taksitlendirilmiş ve bozulmamış olmalıdır.
- Sosyal güvenlik prim borcu: Yoktur veya yapılandırılmış/taksitlendirilmiş ve ödeme düzeni bozulmamış olmalıdır.
- Belge zamanlaması: Kredi kullanım tarihinden en fazla 15 gün önce alınmış yazı/belge.
Uygulama kimler açısından “tamamlanınca” ne sağlar?
Değişiklik yürürlüğe girdikten sonra hedef, vergi ve prim borcu nedeniyle krediye erişimi tıkanan işletmelerin yapılandırma/taksitlendirme üzerinden krediye başvurma olanağını yeniden kazanması. Bu kapsamda esnaf ve sanatkârlar, üretim ve işletme döngüsünü sürdürebilmek için faiz indirimli yatırım ya da işletme kredisine daha öngörülebilir koşullarla ulaşabiliyor.
Vatandaş açısından etki, işletmelerin faaliyet sürekliliği üzerinden görülüyor: Finansman erişiminin genişlemesi esnafın mal/hizmet üretim kapasitesini korumasına; istihdam ve günlük ekonomik akışın daha az kesintiye uğramasına zemin hazırlıyor.