Emre Aladağ
İİT üyeleriyle ihracat hedefi: 7 ayda 41,5 milyar dolar
Ticaret Bakanlığı, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyeleri ile ihracatı geliştirme stratejisi doğrultusunda Türkiye’nin İİT ülkelerine ihracatının 2026’nın 7 ayında 41,5 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Aynı dönemde İİT ülkelerine ihracat, geçen yılın ocak-temmuz dönemine kıyasla 345,7 milyon dolar artışla 0,8 yükselerek gerçekleşti.
Yazılı açıklamada, İslam ülkeleri arasında işbirliği ve dayanışmanın güçlendirilmesi ile ortak hak ve çıkarların korunmasının öne çıktığı belirtildi. Bakanlık, 1969’da kurulan İİT’nin 57 üye devletiyle dünya nüfusunun yaklaşık 4’te 1’ini ve küresel gelirin 10’da 1’ini temsil ettiğini aktardı.
Ticaret Bakanlığınca 2024’te yürürlüğe konulan İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi kapsamında da ihracatçıların İslam ülkelerine yönelik faaliyetlerinin etkin şekilde desteklendiği ifade edildi.
İİT ülkeleri payı için hedef: yüzde 27’den yüzde 30’a
Orta Vadeli Program’da yer alan strateji doğrultusunda İslam ülkelerinin toplam ihracat içindeki payının yüzde 27 seviyesinden 2028’e kadar yüzde 30’a çıkarılması hedefleniyor. Açıklamada ayrıca strateji kapsamında ekonomik ve ticari verileri detaylı şekilde analiz edilen Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Cezayir, Endonezya, Fas, Fildişi Sahili, Katar, Kuveyt, Libya, Malezya, Mısır, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Senegal, Suudi Arabistan, Tunus, Ürdün ve Umman olmak üzere 21 ülkenin birinci faz odak ülkeler olarak belirlendiği kaydedildi.
Bu ülkelere yönelik ticaret heyetleri ve fuar organizasyonları başta olmak üzere tanıtım faaliyetlerinin yoğunlaştırılacağı belirtilirken, 2026 yılı ihracatta hedef ülkeler listesinde de yer alan söz konusu bölgelere yönelik yurt dışı marka tescili, tanıtım, TURQUALITY® ve sektörel ticaret heyeti faaliyetlerine yüzde 20 ilave devlet desteği sağlanacağı bildirildi.
Dış ticaret hacmi büyürken ihracat artışı sürüyor
Açıklamada, strateji sayesinde ihracatçıların Körfez’den Kuzey Afrika’ya, Güneydoğu Asya’dan Orta Asya’ya uzanan geniş bir coğrafyada yeni ve alternatif işbirliklerine daha hızlı ulaşacağı; firmaların küresel tedarik zincirlerindeki konumunun güçleneceği ifade edildi. Geleneksel ortaklık ilişkilerinin korunurken yüksek büyüme potansiyeli taşıyan yeni işbirliklerine yönelimin teşvik edileceği kaydedildi.
Türkiye’nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmi 2013’te 87,6 milyar dolar seviyesindeyken 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 1,4 katına çıkarak 119,1 milyar dolara yükseldi.
Geçen yıl Türkiye’nin İİT ülkeleri arasında en fazla ticaret gerçekleştirdiği ülkeler yaklaşık 19 milyar dolarla BAE, 14,3 milyar dolarla Irak, 7,9 milyar dolarla Mısır ve 7,9 milyar dolarla Kazakistan oldu.
Bu yılın 7 ayında da İİT ülkeleriyle ticaret artışını sürdüren Türkiye, ocak-temmuz döneminde dış ticaret hacmini geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 artırarak 69,2 milyar dolar seviyesine çıkardı. Aynı dönemde Türkiye’nin bu ülkelere ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre 345,7 milyon dolar artışla yüzde 0,8 artarak 41,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.
İlgili bir başka gelişmeyi de buradan okuyabilirsiniz:
Ocak-temmuzda en fazla artış: Mısır, Libya, Suriye ve Ürdün
Bu yılın ocak-temmuz döneminde ihracatın değer bazında en fazla arttığı İİT ülkeleri 522,2 milyon dolarlık artışla toplam 2,8 milyar dolara ulaşan Mısır, 438,5 milyon dolarlık artışla toplam 2,2 milyar dolara ulaşan Libya, 296,8 milyon dolarlık artışla toplam 2,1 milyar dolara ulaşan Suriye ve 227,5 milyon dolarlık artışla toplam 1,3 milyar dolara ulaşan Ürdün olarak sıralandı.
İhracatta öne çıkan fasıllar: kazanlar, taşlar ve elektrikli ekipmanlar
Türkiye’nin İİT ülkelerine en fazla ihracat gerçekleştirdiği fasıllar “kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler”, “kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller” ile “elektrikli makina ve cihazlar” olarak kaydedildi. İİT ülkelerinden en fazla ithalat yapılan fasıllar ise “mineral yakıtlar ve yağlar”, “kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller” ile “bakır ve bakırdan eşya” oldu.
Serbest ve tercihli anlaşmalarla rekabet gücü destekleniyor
Açıklamada, İİT üyesi Arnavutluk, BAE, Fas, Filistin, Katar, Malezya, Mısır ve Tunus ile yürürlükte bulunan serbest ticaret anlaşmaları ile Azerbaycan, İran, Özbekistan ve Pakistan ile yürürlükte bulunan tercihli ticaret anlaşmalarının ihracatçıların bu alanlardaki rekabet gücünü desteklediği belirtildi.
Lübnan ve Sudan ile imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının ise iç onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesinin öngörüldüğü aktarıldı. Ayrıca Körfez İşbirliği Konseyi ile Serbest Ticaret Anlaşması akdedilmesine ve Pakistan ile yürürlükte bulunan Tercihli Ticaret Anlaşması’nın kapsamının genişletilmesine yönelik müzakerelerin devam ettiği kaydedildi.
Ticaret Bakanlığı, Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Hicaz Demiryolu projeleriyle daha da güçlenecek bölgesel entegrasyonun sağlayacağı fırsatları etkin şekilde değerlendirdiğini; ticari ve ekonomik ilişkileri derinleştirerek İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi doğrultusunda ihracatçıların karşılıklı işbirliği imkanlarından azami ölçüde yararlanmalarına yönelik çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüğünü ifade etti.
Orta Vadeli Program hedefi: 2028’e kadar pay yükseltilecek
Bakanlık, İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi doğrultusunda ticari ve ekonomik ilişkilerin derinleştirilerek ihracatçıların karşılıklı işbirliği imkanlarından azami ölçüde yararlanmasına yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirtti. 2026-2028 döneminin hedefleri kapsamında İİT ülkelerinin toplam ihracat içindeki payının yüzde 30 seviyesine yükseltilmesi planlanıyor.
Açıklamada ayrıca Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Hicaz Demiryolu projeleriyle güçlenecek bölgesel entegrasyonun sağlayacağı fırsatların etkin şekilde değerlendirileceği vurgulandı.