Burak ULU
AA (Anadolu Ajansı) kaynaklı bilgilere göre, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, gerçekleştirdiği Rusya ziyareti sonrasında tarım diplomasisi ve küresel gıda krizine dair kritik gelişmeleri paylaştı. Orta Doğu'daki çatışmalar ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın tarım güvenliğine etkilerini değerlendiren Bakan Yumaklı, Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu tarımsal hammaddeleri temin etmek için çok yönlü görüşmeler yürüttüğünü bildirdi.
"Tarım diplomasisi artık bildiğimiz, herkesin kafasında oluşmuş imajıyla klasik bir diplomasi olmaktan çıktı. Ülkelerin gıda arz güvenliği, milli güvenlik meselesi olarak artık gündeminde. Dolayısıyla bizim bunu yapmamız gerekiyor."
Geçtiğimiz yıl Çin'e, bugünlerde ise Rusya'ya gerçekleştirilen günübirlik seyahatleri hatırlatan yetkililer, diplomaside geçirilen zamandan ziyade doğru planlamanın ve uzlaşmanın altını çizdi. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın küresel çaptaki ağırlığının, müzakerelerde oldukça kolaylaştırıcı bir işlev gördüğü vurgulandı.
Sınır Kapısındaki Domates Krizi Çözüldü
Başkent Moskova'da organize edilen 2. Uluslararası Veteriner Güvenliği Forumu etkinliklerinin ardından, Rusya Tarım Bakanı Oksana Lut ve heyetiyle masaya oturuldu. İki ülke arasındaki tarımsal ticaret engellerinin ele alındığı görüşmelerde, birçok pürüzün giderildiği ve büyük oranda fikir birliğine varıldığı kaydedildi.
"Şu an sınırda bekleyen domatesler konusu vardı. Bunun çözülmesiyle ilgili mutabakat sağlandı ve girişler başladı."
Karantina ve bitki sağlığı süreçlerinde karşılaşılan sıkıntıların aşılması için iki ülkenin çalışma ekiplerinin sürekli temas halinde kalması kararlaştırıldı. Bu koordinasyonun, karşılıklı ihracat ve ithalat dengesini bozmadan pürüzleri anında gidermek adına büyük önem taşıdığı ifade edildi.
Gübre Tedariki İçin Türkiye'de Kritik Zirve
Tarımsal üretimin can damarı olan gübre konusu da Rusya ile yapılan görüşmelerin ana gündem maddelerinden biriydi. Türkiye'ye yönelik gübre ihracatında bu sene herhangi bir kotalama veya sınırlama yapılmayacağı daha önce kesinleşmişti. Bu olumlu tabloyu ilerletmek adına yeni bir takvim belirlendi.
İki devletin yetkili şirketleri ve ilgili resmi kurumları, gübre arzını detaylandırmak maksadıyla 25 Ekim'de Türkiye'de masaya oturacak. Temel stratejinin, dünyadaki dalgalı konjonktürün Türkiye’deki bitkisel verimliliği hiçbir biçimde sekteye uğratmaması olduğu belirtildi.
"Bu zamana kadar olduğu gibi bundan sonra da üreticilerimizin gübre başta olmak üzere tarımsal girdilerde herhangi bir problem yaşamaması için gayret içerisindeyiz. Ülkelerle çok sıkı diyaloğumuz var."
Tedarik Zincirinde Küresel Savaşların Etkisi
Geride bıraktığımız dönemde yaşanan "12 Gün Savaşı", küresel tedarik ağındaki risklere ilişkin ilk ciddi uyarıları vermişti. Körfez havzasındaki gelişmeler, bilhassa enerji maliyetlerini tetikleyerek tarımsal girdileri doğrudan baskı altına alıyor. Lojistik ve taşıma harcamalarındaki keskin artışlar, stratejik ürünlerin uluslararası dolaşımını zorlaştırıyor.
Tedarik zincirini güvence altına almak için atılan ilk adım, ihracat süreçlerine getirilen dış ticaret önlemleri oldu. Ardından, Ticaret Bakanlığı ile ortaklaşa yürütülen çalışmalarla, antrepolarda bekleyen hammaddelerin yerli çiftçilerin erişimine açılması sağlandı.
"Böyle bir şeyin olmaması için bütün tedbirlerimizi aylar öncesinden alıyoruz. Farklı ülkelerle tedarik konusunda görüşmeler yapıyor, anlaşmalar ve mutabakatlar sağlıyoruz. Buna devam edeceğiz."
Sınır Tanımayan Hayvan Hastalıkları
Veteriner Güvenliği Forumu'nda, hayvan enfeksiyonlarının sınır aşan doğası ve yarattığı devasa ekonomik hasarlar detaylıca irdelendi. Özellikle kanatlı ve büyükbaş hayvanları hedef alan virüslerin, uluslararası ticareti derinden sarstığı aktarıldı. Türkiye'de yaklaşık 60 yıl aradan sonra tekrar baş gösteren SAT-1 tipi şap salgını, durumun ciddiyetini yansıtan temel örneklerden biri olarak sunuldu.
"Bu konularda çok ciddi bir tedbir düzeyi oluşturmak gerekiyor. Bu da sadece ulusal tedbirlerle olabilecek bir şey değil. Uluslararası tedbirlerin ülkelerin dayanışmasıyla birlikte alınması gerekir."
Küresel hastalıklarla mücadele ve temel gıda tedariki konularındaki ikili temaslar, önümüzdeki haftalarda farklı ülkelerin katılımıyla genişletilecek. Özellikle gübre temini için ekim ayının sonunda gerçekleşecek olan heyetler arası görüşme, tarımsal planlamanın bir sonraki somut adımı olarak takip edilecek.