Okan AVŞAR
Türkiye’nin yerli depozito sistemi DOA, COP31 kapsamında uluslararası katılımcılara tanıtılacak.
DOA’nın dijital, izlenebilir ve depozito iadesi mantığıyla işleyişinin dünya katılımcılara aktarılması hedefleniyor. Planlanan kurguda sistemin Antalya’da düzenlenecek COP31 organizasyonu süresince aktif olarak değerlendirilmesi ve özellikle depozito yönetimi yaklaşımının katılımcılarla paylaşılması öngörülüyor. Bu sayede DOA’nın yalnızca Türkiye’de uygulanan bir model olmadığı, aynı zamanda ölçeklenebilir bir çevre uygulaması olarak nasıl çalıştığının da anlatılması amaçlanıyor. (trthaber.com)
DOA’nın COP31’de anlatılacak “izlenebilir depozito” yaklaşımı
DOA, depozito işaretli içecek ambalajlarının iade edilmesiyle süreci yönetiyor. Uygulama tarafında depozito iadesinin DOA üzerinden takip edilmesi, ambalajların sisteme giriş-çıkışının izlenebilirliğini güçlendiriyor. (doa.gov.tr)
DOA’nın COP31 gibi küresel iklim gündeminin merkezindeki bir platformda tanıtılmasının gerekçesi, ambalaj toplama ve geri dönüşümün performansını artırmaya dönük hedeflerle uyumlu bir yaklaşım sunması. Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla, her yıl tüketilen içecek ambalajlarının sistem kapsamına alınması ve böylece geri dönüşüme kazandırılacak ambalaj sayısının büyütülmesi bekleniyor. (trthaber.com)
Türkiye’de yaygınlaşma adımları ve teşvik mekanizması
DOA’nın Türkiye genelinde yaygınlaştırılması sürecinde uygulama takvimi ve teşvik mekanizması belirleyici oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın paylaşımlarında 1 Temmuz itibarıyla sistemin ülke genelinde yaygınlaşacağı ve teşvik bedelinin nasıl uygulanacağına dair çerçeve öne çıktı. (csb.gov.tr)
Önceki pilot uygulamalardan başlayan süreçte Sakarya’daki ilk örnek modelin zamanla genişletildiği; ardından 7 Bölge 7 İl yaklaşımıyla yaygınlaştırmaya geçildiği bilgisi Bakanlık açıklamalarında yer aldı. (csb.gov.tr)
Okuyucularımızın ilgisini çekebilecek ilişkili bir haberimiz de var:
Geri toplama hedefi ve yaygınlaşmanın etkisi
Depozito sistemi uygulayan ülkelerde ambalaj toplama ve geri dönüşüm performansının belirli seviyelere ulaştığı; DOA modelinin de sistem kapsamı genişledikçe geri toplama oranını daha ileri taşımayı hedeflediği aktarılıyor. Bu kapsamda DOA’nın tam kapasiteye ulaşmasıyla Türkiye’deki ölçeklenme beklentisi de tanıtımın sonuç üretebilen bir model olarak konumlandırılmasına katkı sağlıyor. (trthaber.com)
Türkiye’de sistemin yaygınlaşmasının etkisini belirleyen unsurlardan biri de teşvik ve iade noktalarıyla kurulan döngü. DOA’nın iade mekanizması, marketler, süpermarketler, bakkallar ve büfeler gibi farklı iş kollarında iade noktası rolüyle desteklenebiliyor. (cdn.dbys.gov.tr)
Sayısal görünüm: hedeflenen ölçek
| Konu | Paylaşılan büyüklük / hedef | Bağlam |
|---|---|---|
| Yıllık tüketilen içecek ambalajı kapsamına alınması | 25 milyar | DOA’nın tam kapasiteye ulaşmasıyla sistem kapsamına girmesi öngörülüyor |
| Depozito uygulayan ülkelerde hedeflenen geri toplama/geri dönüşüm performansı | %80–%90 ve üzeri | Uygulaması olan ülkelerde görülen seviyeler örnek gösteriliyor |
| Türkiye’de ilerletilmesi amaçlanan geri toplama oranı | %80 | Yaygınlaşmayla birlikte daha ileri taşınması hedefleniyor |
Tanıtımın “dünya ölçeğinde örnek” hedefi
COP31 sürecinde Türkiye’nin, hedefleri ölçülebilir uygulamalara dönüştüren somut bir model sunduğu vurgulanıyor. Bu nedenle DOA’nın uluslararası platformda anlatılması, depozito yönetiminin çevre politikalarıyla nasıl birleştirilebildiğini görünür kılmayı amaçlayan bir adım olarak değerlendiriliyor. (aa.com.tr)
DOA’nın COP31’de aktif şekilde tanıtımını takip eden süreçte; uluslararası katılımcıların modelin işleyişine dair gözlem yapması, Türkiye’deki yaygınlaşma adımlarının da bu gözlemlerle birlikte değerlendirilmesi ve sistemin farklı iade ekosistemlerinde nasıl çalıştığının daha görünür hale gelmesi bekleniyor. Tanıtımın yerel uygulama ile ölçek hedefinin birlikte düşünülerek kurgulandığı belirtiliyor. (trthaber.com)