Emre Aladağ
Orta Doğu gerginliğinde risk dengelenmesiyle piyasalarda odak Fed ve enflasyon mesajları oldu
Bu hafta Orta Doğu’daki jeopolitik riskler sürerken varlık fiyatlarını belirleyen ana akım, ABD’nin İran’a yönelik yeni ekonomik yaptırım çerçevesi ve savaş sırasında tahliye edilen diplomatların büyükelçiliklerine dönüş sürecine dair haber akışının yarattığı “denge” beklentisi oldu. Yatırımcıların odağı, ABD-İran arasında yeniden temasların başlayabileceği beklentileriyle birlikte ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran’a karşı “ekonomik dışlama” operasyonuna ilişkin çerçevesine kaydı. Öte yandan bu hafta jeopolitik gündemin yanında ABD’de makroekonomik veriler ve Nvidia bilançosu eşliğinde risk iştahı şekillendi.
Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda ilk kez Fed Başkanı olarak konuşan Kevin Warsh, enflasyon görünümünün yeterince düzelmediği vurgusuyla para politikasında daha sıkı bir patikaya işaret etti. Warsh, Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefinin esnetilemez sabit bir ilke olduğunu belirterek mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkılaşmadığını söyledi. Sempozyumun ardından piyasalarda Fed’in gelecek dönemde olası şahin adımlarına yönelik tahminler güçlenirken eylül toplantısında politika faizinde 25 baz puan artış ihtimalinin %35’ten %60’a yükseldiği, aralık ayında da ilave bir faiz artışı beklentilerinin öne çıktığı görüldü. federalreserve.gov
Warsh’ın enflasyon mesajları Fed beklentilerini güçlendirdi
Warsh, sempozyumdaki konuşmasında enflasyonu önceliklendiren mesajlar vererek para politikasında şahin kanada yakın bir duruş sergiledi. Warsh’un açıklamalarının ardından piyasalarda Fed’in gelecek dönemde olası şahin adımlarına yönelik tahminler güçlendi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağı ihtimalinin %35’ten %60’a yükselmesiyle, aralık ayında ilave bir faiz artışı yapabileceği beklentileri de öne çıktı.
Fed’in enflasyonun seyri açısından yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksinde temmuzda aylık bazda %0,2 artış kaydedildi. Bu artış piyasa beklentilerini aşarken, fiyatlar genel düzeyindeki yukarı yönlü hareketin gelecek dönemde de sürebileceğine ilişkin soru işaretlerinin artmasına neden oldu.
Kansas City, Cleveland ve Chicago Fed’den enflasyon vurgusu
Warsh’un açıklamalarının yankıları devam ederken Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, enflasyonun inatçı ve katı bir seyir izlediğini söyledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack enflasyon konusunda artık harekete geçme zamanının geldiğini vurguladı: “Enflasyon hedefimizin üzerinde ne kadar uzun süre kalırsa onu tekrar düşürmemiz o kadar zorlaşacak ve bireyler ile işletmelerin yaşayacağı sıkıntılar da o kadar artacaktır.” Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de Warsh’un değerlendirmelerine genel olarak katıldığını belirterek enflasyonu temel sorun olarak gördüğünü ifade etti.
Şahin beklentiler tahvil faizleri ve doları yükseltirken altın geriledi
ABD’de enflasyon konusunda ileriye dönük soru işaretlerinin varlığını koruması dolara olan talebi desteklerken tahvil faizlerinde yeniden satış baskısının oluşmasına neden oldu. ABD tahvilleri içinde politika faizine en çok duyarlı olan 2 yıllık tahvil faizi Warsh’un açıklamalarının ardından Fed’e yönelik güç kazanan şahin beklentilerle cuma günü yaklaşık 10 baz puan artarak %4,35 seviyesine çıktı. Bu gelişmelerle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı haftayı %3,2 düşüşle 4 bin 455 dolar civarında tamamlarken, Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerinin artabileceğine dair umutlarla ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı da haftalık bazda %4,7 düşüşle 88,3 dolar seviyesine indi.
Bu hafta haftalık bazda ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle %4,72 seviyesinde kaldı. Dolar endeksi de haftalık bazda %0,9 artarak 99,7 seviyesine çıktı.
New York borsası haftayı pozitif kapattı
ABD’de pay piyasaları geçen hafta pozitif seyretti. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,49, Nasdaq endeksi yüzde 0,85 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,53 yükseldi.
Makro tarafta ABD ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde %1,5 büyüdü. Kurumsal tarafta ise Nvidia’nın geliri üç aylık dönemde yıllık bazda %106 artışla 96,2 milyar dolar seviyesine yükseldi; şirketin net karı da aynı çeyrekte yıllık %126 artarak 59,7 milyar dolara çıktı. Nvidia’nın kurucusu ve CEO’su Jensen Huang, finansal sonuçlara ilişkin açıklamasında yapay zekânın ürettiği tokenların artık verimli ve kârlı bir yapıya büründüğüne dikkati çekerek “Günümüzde işlem gücü, gelir anlamına geliyor. Üstelik talep giderek hızlanıyor.” ifadelerini kullandı.
Hürmüz trafiğinde artış beklentisi enerji tarafını etkiledi
Enerji tedariki açısından kritik olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği hızlandırabilecek gelişmeler yakından izlendi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yapılan görüşmelerde, iki ülkenin Boğaz’dan elde edilecek gelirlerden payları da dahil olmak üzere bazı konularda mutabakata vardıklarını ve Boğaz’ın açılmasının ABD’nin İran’ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu söyledi. Bu açıklama boğazın açılabileceğine dair beklentileri artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump ise Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün tamamen kendilerinde olduğunu savunarak İran’la savaşın “çok yakında” sona ereceğini belirtti.
Avrupa’da enflasyon verileri ve ECB faiz patikası tartışmaları gündemde
Avrupa tarafında enerji maliyetlerindeki nispeten azalma ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz patikasına yönelik tahminler bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oldu. Avrupa borsalarında karışık bir seyir görülürken, gelecek hafta Avro Bölgesi’nde enflasyon verisinin yatırımcıların odağında olacağı belirtildi. ECB’nin para politikası toplantı tutanakları, enflasyon düşmezse bankanın yakın zamanda yeni bir faiz artırımına gitmeye hazırlandığını ortaya koydu. ECB üyesi Isabel Schnabel, faiz oranlarının daha yüksek seviyelerde olması gerektiğini söyledi.
Piyasalarda ECB’nin gelecek ay faiz artırımına gideceği fiyatlanırken, 2027 Mart dönemine kadar ikinci bir faiz artırımı yapabileceğine yönelik öngörüler de öne çıkıyor. Almanya Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) verilerine göre temmuzda eksi 2,8 puan olan Sanayi İhracat Beklenti Endeksi ağustosta 9,6 puana çıktı ve endeks Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başladığı Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Bölgede açıklanan verilere göre Almanya’da 2. çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) bir önceki çeyreğe göre %0,3, yıllık ise %1 yükselerek beklentilerin üzerinde arttı. Bu verinin, Almanya’nın Orta Doğu kaynaklı enerji şokunu beklentilerden daha iyi yönettiğini gösterdiği ifade edildi.
ABD ve İran arasındaki gerginlikten kaynaklanan tedarik sıkıntılarına karşın ülkede fabrika üretimi ve ihracat son aylarda artış gösterdi. Merkezi Münih’te bulunan Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) tarafından açıklanan Almanya İş Ortamı Güven Endeksi ağustosta beklentileri aşarak 88,8 puana yükseldi ve üst üste 4. ayda da artış kaydetti. Haftalık bazda İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,06 ve Almanya’da DAX yüzde 1,66 yükselirken Fransa’da CAC 40 yüzde 0,98 ve İtalya’da MIB 30 yüzde 0,10 düştü.
Asya’da Nvidia bilançosu risk iştahını destekledi
Çip şirketi Nvidia’nın güçlü bilançosu Asya borsalarında risk iştahını desteklerken, enflasyonist baskıların sürdüğüne işaret eden veriler iyimserliği sınırladı. Bölge piyasalarında bu hafta karışık bir seyir izlendi; gelecek hafta ise bölge genelinde sektörel PMI verilerinin yakından izleneceği kaydedildi.
Japonya’da enflasyon hızlanma işaretleri verirken, bugün açıklanan verilere göre ağustos ayında Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda %1,9 arttı ve önceki aya kıyasla ivmesini hızlandırdı. Ayrıca taze gıda ve enerji hariç Tokyo çekirdek TÜFE de ağustosta %2 artışla Temmuzdaki %1,8 seviyesinden yükseldi.
Öte yandan Çin’in önde gelen e-ticaret ve teknoloji şirketi Alibaba’nın yapay zeka alanındaki yatırımlarını finanse etmek için 10,2 milyar dolar tutarında hisse satışı yapmayı planladığına yönelik haber akışı ile Güney Kore merkezli elektronik şirketi Samsung Electronics’ın bu yıl hissedarlara 90 ila 110 trilyon vonluk (yaklaşık 65 ila 80 milyar dolar) kaynak aktaracağını duyurması teknoloji hisselerindeki risk iştahını baskıladı.
Bu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,79 gerilerken Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,63 düştü. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,59 yükselirken Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,20 arttı.
Pazartesi günü Japonya’da sanayi üretimi, Çin’de imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI; salı Çin’de imalat sanayi PMI; perşembe Çin’de hizmet sektörü PMI, büyüme, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı ve perakende satışlar; Japonya’da dış ticaret dengesi ve Çin’de faiz kararı; cuma günü ise Japonya’da enflasyon verileri takip edilecek.
Yurt içinde BIST, TCMB adımı ve gelecek hafta büyüme-enflasyon verileri
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 0,87 yükselerek 14.641,56 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), geçen pazar 1 Mart 2026’da ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlama kararı alması alıcılı seyrin gerekçeleri arasında yer aldı.
Gelecek hafta Türkiye’de büyüme ve enflasyon verileri açıklanacak. AA Finans’ın beklenti anketine katılanlara göre gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) ikinci çeyrekte yıllık bazda %2,80 artması bekleniyor. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) ise Orta Doğu’da jeopolitik risklerin azalabileceği beklentileri ve yurt içinde likidite yönetimine ilişkin atılan adımların etkisiyle 217 baz puana inerek 18 Şubat’tan bu yana en düşük seviyeye geriledi.
Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 48,2380 seviyesinden tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde pazartesi büyüme, işsizlik oranı; salı imalat sanayi PMI; perşembe enflasyon; cuma TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru ile TCMB aylık fiyat gelişmeleri raporu verileri takip edilecek.