UNESCO Mirası Hattuşa’da 3 bin 500 yıllık Hitit mahallesi ayağa kaldırılıyor: Deprem izleri gün yüzüne çıkarıldı!

UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan ve Hitit İmparatorluğu'na yaklaşık 450 yıl başkentlik yapan Çorum'un Boğazkale ilçesindeki Hattuşa Antik Kenti'nde, 3 bin 500 yıllık geçmişe sahip Hitit mahallesi yeniden gün yüzüne çıkarılıyor. Hatti, Hitit, Kalkolitik Çağ, Demir Çağı, Galat, Roma ve Bizans gibi birçok medeniyetin izlerini taşıyan 2 kilometrekarelik devasa alanda restorasyon çalışmaları aralıksız sürüyor.

Alman Arkeoloji Enstitüsü adına 2006 yılından bu yana kazı çalışmalarını yürüten Prof. Dr. Andreas Schachner başkanlığındaki ekip, bir yandan yeni keşifler yaparken diğer yandan antik kentin şehir dokusunu koruma altına alıyor.

"Aşağı Şehir" Bölgesinde Hitit Mahallesi Canlandırılıyor

Bu yılki çalışmaların odağında 2022 yılında kazıları tamamlanan Aşağı Şehir bölgesinin yer aldığını belirten Kazı Başkanı Prof. Dr. Andreas Schachner, yapılan çalışmaların amacını şu sözlerle aktardı:

"Aşağı Şehir'de bulduğumuz mimari unsurları restore ediyor ve ziyaretçilerin anlayabileceği bir onarım gerçekleştiriyoruz. Bu restorasyonları yapmak zorundayız; aksi takdirde gelen misafirler sadece bir taş yığını ile karşı karşıya kalır. Çalışmalar tamamlandığında ziyaretçiler 3 bin 500 yıl öncesine ait gerçek bir Hitit mahallesini görebilecek."

Orijinal Taşlar ve Geleneksel Duvar Ustaları Görevde

Hattuşa'da 1960'lı yıllardan beri uygulanan özel bir koruma tekniği kullanıldığını vurgulayan Schachner, kazı bütçesinin ve zamanının yaklaşık %30'unu restorasyona ayırdıklarını belirtti. Yöredeki taş duvar ustalarının da katıldığı koruma modelinin detayları şöyle:

• Orijinal Malzeme: Kazılardan elde edilen orijinal taşlar ayrıştırılarak bulunan antik temeller üzerinde yeniden örülüyor.
• Toprak Dolgu Tekniği: Harçsız örülen duvarların dağılmasını önlemek amacıyla kenarları toprakla desteklenerek dayanıklı hale getiriliyor.
• Kerpiç Surlar: Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2005 yılında özgün tekniğiyle kerpiçten inşa edilen Hitit surları da dönemsel bakımlardan geçiriliyor.

Deprem Yıkımının İzleri Ortaya Çıkarıldı

Aşağı Şehir bölgesinde Hitit kralının yakın çevresine ait konutların yanı sıra idari ve ekonomik işlevli kamu binalarının yer aldığını aktaran Prof. Dr. Schachner, kent tarihi açısından son derece önemli bir jeolojik bulguya ulaştıklarını açıkladı:

"Şehrin bu bölümünün geçmişte yaşanan büyük bir depremle son bulduğuna dair net izlere rastladık."

Alandaki şehir kapısı, önündeki geniş meydan ve kente ulaşan akslar, M.Ö. 14. yüzyıldaki Hitit şehirleşmesi, imar düzeni ve sosyal yaşamı hakkında arkeoloji dünyasına benzersiz bilgiler sunmaya devam ediyor.