Buğra TAŞ
Yeşilay’ın yüzyılı aşkın tecrübesiyle ICBA 11 İstanbul’da başladı
Türkiye Yeşilay Cemiyeti Başkanı Mehmet Dinç, Yeşilay’ın yüzyılı aşkın süredir bağımlılıklardan korumaya yönelik çalışmasına dikkat çekerek teknolojinin yaşamları dönüştürmesiyle bağımlılık riskinin de yeni bir biçim kazandığını söyledi.
Dinç, bu nedenle yalnızca “kontrolü kaybetme” gerekçesine değil, dijital ortamların dikkat dağıtma ve tekrarları pekiştirme tasarımına odaklanılması gerektiğini ifade etti. Bu yaklaşım, Uluslararası Davranışsal Bağımlılıklar Konferansı’nın (International Conference on Behavioral Addictions – ICBA) 11’incisinin İstanbul’da başlamasında dile getirildi.
Boğaziçi Üniversitesi’nde Yeşilay iş birliğinde düzenlenen konferans, 24–26 Ağustos 2026 tarihleri arasında devam edecek. İnternet, kumar, alışveriş ve yeme bozuklukları gibi davranışsal bağımlılıkların ele alındığı etkinlikte dünyanın farklı ülkelerinden araştırmacılar ve uzmanlar aynı bilimsel zeminde bir araya geliyor. Konferansın ilk gününde katılımcılar, davranışsal bağımlılıklar alanındaki güncel bilimsel çalışmaları ve yaklaşımları değerlendirmek üzere oturumlara geçti.
Mehmet Dinç, dijital çağda riskin biçim değiştirdiğini anlatırken bazı dijital ortamların dikkat dağıtmak, tekrarları pekiştirmek ve dijital ortama dahil olmayı artıracak şekilde tasarlandığına dikkat çekti. Bu tasarımın, insanların yalnızca neden kontrolü kaybettiği üzerinden değil, kontrolün neden kaybedildiğini besleyen çevresel düzenekler üzerinden okunması gerektiğini belirtti.
Dinç ayrıca “damgalamayı azaltma” ve dayanıklılığı güçlendirme hedefinin yalnızca tedaviyi değil önlemeyi de kapsayan bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguladı. Konferans çerçevesinde davranışsal bağımlılıklar alanında araştırma ve uygulama yapan psikologlar, sağlık profesyonelleri ve sosyal hizmet uzmanlarının farklı bakış açılarıyla tartışma yürütmesi hedefleniyor.
ICBA’nın bu yıl İstanbul ayağında, bilimsel bulguların önleme ve destek süreçlerine nasıl daha etkili biçimde aktarılacağı masaya yatırılıyor. Toplantı dizisinin damgalama karşıtı yaklaşım ile sağlıklı seçimleri ve anlamlı yaşamları mümkün kılacak destek ortamlarının önemini görünür kılması bekleniyor.
Teknolojinin tasarımına odaklanan çağrı
Konferansın ilk gününde öne çıkan vurgu, dijital ortamların davranışları yeniden üretme potansiyeline dikkat çekilmesi oldu. Dinç, teknolojinin hayatları dönüştürdüğünü belirterek bazı dijital tasarımların dikkat dağıtmaya ve tekrar döngülerini güçlendirmeye hizmet edebildiğini aktardı. Değerlendirme, bağımlılık riskinin yalnızca bireysel irade üzerinden açıklanamayacağı varsayımıyla şekillendi.
Konferansın kapsamı ve tarih aralığı
ICBA 11’inci oturumlarında internet, kumar, alışveriş ve yeme bozukluklarıyla ilişkili davranışların nasıl ele alınacağı tartışıldı. Program akışı, farklı disiplinlerden uzmanların bağımlılık davranışlarını anlamaya dönük bilimsel yöntemleri ve klinik yaklaşımları karşılaştırması üzerine kuruldu. Organizasyonun 24–26 Ağustos 2026 tarihleri arasında sürmesi planlanıyor.
ICBA’nın bu yıl İstanbul ayağı: paydaş profili
| Oturum odağı | Katılımcı profili | Beklenen katkı |
|---|---|---|
| Davranışsal bağımlılıkların bilimsel değerlendirmesi | Araştırmacı ve akademisyenler | Güncel çalışmaların ortak tartışması |
| Önleme ve destek yaklaşımları | Psikologlar ve sağlık uzmanları | Tedavi kadar önlemenin merkeze alınması |
| Sosyal hizmet perspektifleri | Sosyal hizmet uzmanları | Damgalamayı azaltmaya dönük pratik çerçeveler |
Konuşmalarda ayrıca bağımlılığın doğasındaki değişimle birlikte bilimsel bakışın da güncellenmesi gerektiği vurgulandı. Yeşilay’ın açıklamalarında yer alan hedefler; bağımlılığı önlemek, damgalamayı azaltmak ve dayanıklılığı güçlendirmek olarak çerçevelendi. Bu hedeflerin sağlıklı seçimlerin ve anlamlı yaşamların mümkün olduğu ortamların inşasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
Dinç’in mesajı konferansın genel yönelimiyle de uyumlu bir çerçeve sundu: insanların yalnızca “kontrolü kaybetme” sorusuna indirgenmemesi; aynı zamanda bu davranışları tetikleyen ve pekiştiren dijital düzeneklerin anlaşılması. Böylece ICBA 11’inci yıl organizasyonunda, davranışsal bağımlılıklara ilişkin yaklaşımın hem bilimsel hem de toplumsal boyutları bir araya getirilmeye çalışılıyor.
“Amacımız sadece bağımlılığı tedavi etmek değil onu önlemek, damgalamayı azaltmak, dayanıklılığı güçlendirmek ve sağlıklı seçimlerin, anlamlı yaşamların mümkün olduğu ortamlar yaratmaktır.”