Emre Aladağ
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Anadolu Ajansı'na yaptığı değerlendirmelerde, yapay zeka yarışının sadece yazılımdan ibaret olmadığını; çip, GPU, veri merkezi, enerji, soğutma ve savunma teknolojileri gibi kritik bileşenleri kapsadığını açıkladı.
Küresel Ambargo ve Bağımsızlık Tehdidi
Şekib Avdagiç, ChatGPT-6 Astra ve Claude Fable 5.1 gibi gelişmiş yapay zeka modellerinin Yapay Genel Zekayı oluşturacak sonraki aşamalarının ülkelere kullandırılmasının gümrük tarifelerine benzer engellere takılabileceğini belirtti. Bazı ülkelerin bu teknolojileri tamamen kısıtlayabileceğine dikkat çeken Şekib Avdagiç, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın Avrupa'nın ABD bağımlılığına yönelik uyarılarının Türkiye için de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
"Yapay zeka modelleri, çok uzak olmayan bir gelecekte ekonomilere yönelik küresel ambargo tehdidi haline dönüşebilir. Gümrük tarife engelleri gibi yapay zeka duvarlarıyla karşılaşmamak için Türkiye'nin yapay zeka bağımsızlığını ilan edecek kendi yapay zeka teknolojimizi geliştirmeliyiz."
"Christine Lagarde'ın 'ABD'nin AI patlamasını Avrupa parasıyla finanse etmemeliyiz' sözünü Türkiye için de düşünmek zorundayız. Çok açık ki Türkiye kendi modellerini geliştirmeli, kendi yolunu oluşturmalıdır."
"AI Vatan" Konsepti ve 2030 Vizyonu
Şekib Avdagiç, Mavi Vatan ve Siber Vatan konseptlerinin yanına Yapay Zeka Vatan (AI Vatan) vizyonunun eklenmesi gerektiğini savunarak, Amerikan yapay zekasını ithal etmenin yeni bir bağımlılık süreci başlatacağını kaydetti. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır koordinasyonunda hazırlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030) ile ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ni çok değerli bulduklarını belirten Şekib Avdagiç, iş dünyası olarak her türlü katkıyı sunmaya hazır olduklarını aktardı.
"Türkiye'yi dünyanın geliştirdiği yapay zekayı kullanan bir ülke olarak mı, yoksa dünyanın kullandığı yapay zekayı, robotu, çipi ve teknolojiyi üreten ülkelerden biri olarak mı görmek istiyoruz? Bizim tercihimiz belli. Teknolojiyi tüketen değil üreten, kullanan değil geliştiren, pazarı takip eden değil şekillendiren ülke olmalıyız."
Veri Merkezi Hedefleri ve Sanayide Dönüşüm
Eylem planı kapsamında 2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavat seviyesine çıkarılmasının hedeflendiğini bildiren Şekib Avdagiç, bu alanda en az 10 milyar dolarlık özel sektör kaynağının harekete geçirileceğini ve iki yıl içinde 5 milyon kişiye yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verileceğini kaydetti. Yapay zekanın Türkiye'nin yeniden sanayileşmesinin merkezinde yer alması gerektiğini vurgulayan Şekib Avdagiç, bugünün fabrikalarında insan, robot, yapay zeka, veri, sensör ve enerjinin birlikte çalıştığını ifade etti.
"Yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi ve iki yıl içinde 5 milyon kişiye yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilmesi hedefleniyor. Bunların hepsi çok değerli. Kendi modellerimizi, kendi yazılımlarımızı, kendi çip tasarımlarımızı, kendi robotlarımızı ve kendi yapay zeka uygulamalarımızı geliştirmeliyiz."
Teknoloji Girişimleri ve Savunma Sanayi Sinerjisi
Türkiye genelindeki 114 teknoparkta yaklaşık 13 bin firmanın faaliyet gösterdiğini hatırlatan Şekib Avdagiç, ağustos ayında yapay zeka odaklı HubX firmasının 1,2 milyar dolarlık ön yatırım değerlemesine ulaşmasıyla Türkiye'nin Turcorn sayısının 8'e çıktığını belirtti. Teknoloji girişimlerinin sayısının 100 bine, Turcorn'ların toplam değerlemesinin ise 100 milyar dolara çıkarılması hedefini desteklediklerini ifade eden Şekib Avdagiç, savunma sanayi birikiminin diğer sektörlere aktarılması gerektiğini vurguladı.
"Yapay zeka artı savunma sanayi formülü Türkiye için önemli bir fırsat alanı oluşturuyor. Bu birikimi tarımda, lojistikte, otomotivde, sağlıkta ve sanayide kullanmalıyız."
Yapay zekanın petrolünün elektrik olduğunu belirten Şekib Avdagiç, yüksek hesaplama gücünü güvenilir, sürdürülebilir ve rekabetçi enerjiyle sağlayabilen ülkelerin avantaj elde edeceğini, Türkiye'nin 2030 yılına kadar en az 1 gigavat veri merkezi kapasitesi hedefine ulaşmasının ekonomik ve teknolojik egemenlik açısından kritik önem taşıdığını sözlerine ekledi.