Emre Aladağ
İzmir’in yazılı ve kültürel belleğinin en önemli kurumlarından biri olan İzmir Milli Kütüphane’nin zengin Nadir Eserler Koleksiyonu, ilk kez kapsamlı bir seçkiyle ziyaretçilerin karşısına çıktı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğinde hazırlanan “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisinin açılışı Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi (AASSM) Giriş Galeri’de gerçekleştirildi.
Açılış Törenine Geniş Katılım Sağlandı
Açılış törenine İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Avukat Ulvi Puğ ve Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü ve Sergi Genel Koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı katıldı. Törende ayrıca Sergi Danışmanı ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya, akademisyenler, kültür insanları ve çok sayıda İzmirli yer aldı.
Yüzyılların Hikâyesini Anlatan 61 Eser
Sergide, İzmir Milli Kütüphane koleksiyonundan özel olarak seçilen ve yüzyılları aşan bir kültür yolculuğu sunan 61 nadir eser yer alıyor. Bu özel seçkide 26 el yazması, 2 taş baskı ve 33 matbu kitap bulunuyor. Ziyaretçiler, insanlığın öğrenme arzusunun ve zamana karşı direnişinin tanığı olan bu eserleri yakından inceleme fırsatı buluyor.
Serginin Öne Çıkan Değerli Eserleri
Koleksiyonun en dikkat çekici parçaları arasında Enverî’nin 1464-1465 yıllarında şiir şeklinde kaleme aldığı, Türk kültürü ve Osmanlı tarihinin değerli kaynaklarından gösterilen Düstûrnâme-i Enverî yer alıyor. Söz konusu eserin bir diğer el yazması nüshası ise Fransa Milli Kütüphanesi'nde bulunuyor. Ayrıca Kâtip Çelebi’nin Türkçe coğrafya literatürünün temel taşlarından olan Cihannüma’nın İbrahim Müteferrika Matbaası'nda 1732 yılında basılan nüshası sergide sergileniyor.
Gutenberg’in hareketli metal harflerle baskı tekniğiyle 1531 yılında Latince basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri ve Hasan Âşıkî’nin kaleminden çıkan nadide bir el yazması Kur’an-ı Kerim nüshası da seçkinin öne çıkan parçaları arasında yer alıyor. Öte yandan, kütüphane koleksiyonundaki toplam 17 İbrahim Müteferrika baskısı eserin 5 tanesi de bu sergide izleyiciyle buluşuyor.
Dr. Serhan Kemal Saygı: Hafıza Korundukça Yaşıyor
Açılışta konuşan Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin yaklaşık iki milyon kitap, dört bine yakın süreli yayın, zengin gazete arşivi ve 3 bin 500 cilde yaklaşan el yazmasıyla Türkiye’nin en büyük kültür hazinelerinden biri olduğunu vurguladı. Serginin bu büyük belgesel mirası toplumla buluşturmak amacıyla hayata geçirildiğini belirten Saygı,"Bir arşivin ya da bir kütüphanenin gerçek gücünün depolarındaki eser sayısıyla değil, o eserlerin toplumun zihniyle ve ruhuyla temas ettiği ölçüde değerli olduğuna inanıyoruz." dedi.
Saygı ayrıca bu kapsamlı serginin ilk kez düzenlendiğine dikkat çekerek konuşmasını şu sözlerle sürdürdü: "Hafıza korundukça yaşıyor ve paylaşıldıkça geleceğe yön veriyor. İzmir’in bu kıymetli belgesel mirasını sizlerin seyrine sunmak sadece bir sergi organizasyonu değildir. Aslında kentimize karşı tarihsel bir sorumluluğumuzdur."
Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya: Kültür Tarihinde Özel Bir Gün
Serginin danışmanlığını üstlenen Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya, İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM’ın kentin kültür dünyasındaki ayrıcalıklı konumuna dikkat çekti. İki kurumun ev sahipliğinde bu ölçekte bir etkinliğin ilk kez gerçekleştirildiğini belirten Akkaya, "İzmir’in kültür evreninin çok müstesna iki kurumunun ev sahipliğiyle gerçekleştirilmiş bu çapta ilk etkinlik olacak bu. İnanıyorum ki İzmir’in kültür tarihi açısından bugün ileride çok özel bir gün olarak anılacak." ifadelerini kullandı.
Yaklaşık beş aylık bir emeğin ürünü olan serginin ziyaretçileri kentin hafıza kurumlarını daha yakından tanımaya yöneltmesini arzuladıklarını belirten Akkaya, etkinliğin zihinlerde sorular uyandırarak yeni açılımlar yaratmasını temenni ettiğini dile getirdi.
Avukat Ulvi Puğ: Bu Kitaplar Bütün Türkiye’nin
İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Avukat Ulvi Puğ, kütüphanenin sahip olduğu kültürel mirasın yalnızca kendilerine değil, tüm kente ve ülkeye ait olduğunu vurguladı. Kütüphanenin yaklaşık iki milyon kitaplık devasa zenginliğine dikkat çeken Puğ,"Bu kitaplar bizim değil. Bütün İzmir’in, bütün Türkiye’nin kitapları. Bu serginin hazırlanmasına katkı sunan APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı’ya ve bütün APİKAM çalışanlarına çok teşekkür ediyorum. Az kadroyla çok değerli işler yapıyoruz." diyerek emeği geçenlere teşekkürlerini iletti.
15 Kasım 2026 Tarihine Kadar Ziyaret Edilebilir
Genel koordinatörlüğünü Avukat Ulvi Puğ ile Dr. Serhan Kemal Saygı’nın, danışmanlığını ise Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın üstlendiği organizasyon; kentin yazılı ve kültürel mirasını görünür kılmayı, kitap ve kütüphane kültürünü tanıtmayı hedefliyor. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım 2026 tarihine kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de ziyaret edilebilir.