Emre Aladağ
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen İzmit Körfezi'ni temizleme ve ekolojik yaşamı güçlendirme çalışmaları, Değirmendere bölgesinde bilim ve sanatı bir araya getiren örnek bir projeye ev sahipliği yaptı. Körfez tabanından çıkarılan dip çamuru, Kocaeli Üniversitesi akademisyenlerinin geliştirdiği özel seramik reçeteleriyle yapay resiflere dönüştürülerek deniz ekosistemine kazandırıldı.
Bilim, Sanat ve Çevre Paydaşları Aynı Zeminde
Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi yürütücülüğünde hayata geçirilen "Kenar Etkisi – Değirmendere Kıyı Arayüzünde Sanat Temelli Ekolojik Restorasyon" projesi; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) iş birliğiyle gerçekleştirildi. Proje programına Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, belediye ve üniversite yöneticileri, akademisyenler, sanatçılar, araştırmacılar, DESSAT üyeleri, öğrenciler ile çok sayıda çevre gönüllüsü katılım gösterdi.
Körfez'in Temizliği ve Arıtma Çalışmaları Sürüyor
Programın açılışında konuşan Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, temel hedeflerinin İzmit Körfezi'nin tamamen temizlenmesi olduğunu vurguladı. Kocaeli genelinde biyolojik arıtma oranının yüzde yüze ulaştığını, ileri biyolojik arıtmada ise azot ve fosfor giderim oranının da yüzde yüze yaklaştığını ifade etti. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı ise deniz yüzeyi temizliği, acil müdahale, bilimsel izleme, dijital ikiz, balıklandırma ve yapay resif faaliyetlerinin yanı sıra Dip Çamuru Temizleme Projesi'nin de aralıksız sürdüğünü belirtti.
Milyonlarca Metreküp Çamur Ekosistemden Uzaklaştırıldı
Birol Balcı, Dip Çamuru Temizleme Projesi kapsamında bugüne kadar toplam 2,4 milyon metreküp dip çamurunun deniz ekosisteminden başarıyla uzaklaştırıldığını açıkladı. Körfez'e şimdiye kadar 60 bin adet yavru kalkan, levrek ve çupra balığı bırakıldığını aktaran Balcı; Eskihisar, Ulaşlı ve Darıca açıklarına ise toplam 300 yapay resifin yerleştirildiğini bildirdi. Körfez tabanından çıkarılan çamurların, üniversite akademisyenlerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda seramikle birleştirilerek hem sanat eserlerine hem de yapay resiflere dönüştürüldüğünü ifade etti.
Üniversite ve Kent Yaşamı Bütünleşiyor
Kocaeli Üniversitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Mustafa Eren, üniversitenin sadece akademik bilgi üretmekle kalmayıp bu bilgiyi doğrudan kent yaşamına taşıyan bir vizyonla hareket ettiğini söyledi. Kenar Etkisi projesinin teorik bilginin pratiğe aktarılması ve farklı paydaşların ortak çevresel hedeflerde buluşması açısından çok değerli olduğunu dile getiren Eren, emeği geçen herkese teşekkür etti. Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süreyya Temel ise çalışmada üniversitenin araştırma kapasitesinin, dalış sporcularının saha deneyiminin ve sanatın dönüştürücü gücünün mükemmel bir uyumla bir araya geldiğini kaydetti.
Reçeteler ve Bilimsel İzleme Süreci Başlıyor
Proje Yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Fatoş Su Özkarataş, kıyıyı yalnızca kara ile denizin buluştuğu bir sınır çizgisi olarak değil, türlerin ve yaşam biçimlerinin karşılaştığı canlı bir arayüz olarak ele aldıklarını belirtti. Proje Araştırmacısı Doç. Dr. Nermin Demirkol ise İzmit Körfezi'nden çıkarılan dip çamurunun kimyasal yapısının detaylıca incelenmesiyle farklı oranlarda seramik reçeteleri hazırlandığını, bu sayede yüzde 65 oranına kadar dip çamuru içeren reçetelerle üretim yapılabildiğini açıkladı. Demirkol, suya indirilen resiflerin yeni mikrohabitatlar oluşturup oluşturmadığının önümüzdeki süreçte bilimsel yöntemlerle düzenli olarak takip edileceğini vurguladı.
Prof. Dr. Mustafa Sarı'dan Tarihi Sorumluluk Vurgusu
Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi'nin uzun yıllar boyunca insan kaynaklı atıkların aktarıldığı bir alan olarak görüldüğünü hatırlattı. Dip çamurunun kaynağına dikkat çeken Sarı, şu değerlendirmede bulundu:
"O çamuru biz gönderdik oraya."
Sarı, bugün yeniden değerlendirilen bu malzemenin geçmişte yapılan çevresel hataların telafi edilmesi adına atılan çok kritik bir adım olduğunu ifade etti. Proje Araştırmacısı ve DESSAT Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kulakaç da resiflerin denize indirilmesi ve sonrasındaki tüm bilimsel izleme aşamalarında DESSAT dalış ekibinin aktif görev alacağını aktardı.
Teşekkür Belgesi Takdimi ve Yeni Yuvalar
Gerçekleştirilen tören kapsamında, projeye sundukları kıymetli katkılardan dolayı Gölcük Belediye Başkanı Av. Ali Yıldırım Sezer ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı'ya, Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süreyya Temel tarafından teşekkür belgesi takdim edildi. Programın final aşamasında, Körfez'in dip çamurundan üretilen seramik yapay resifler DESSAT dalış ekibinin profesyonel desteğiyle Değirmendere'de denizle buluşturuldu. Sanatçılar ve araştırmacılar tarafından tasarlanan bu resiflerde oluşacak biyolojik kolonizasyon, tür çeşitliliği ve suyun fiziksel ile kimyasal parametreleri bilimsel ekipler tarafından düzenli olarak izlenmeye devam edecek.