Emrah Aladağ
Toplum sağlığını tehdit eden en büyük unsurların başında gelen tütün kullanımı, doğrudan kalp krizine ve inme (felç) vakalarına davetiye çıkarıyor. Mehmet Akif Ersoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Cafer Panç, bu zararlı alışkanlığın dolaşım sistemi hastalıkları açısından kritik bir risk faktörü yarattığını ve inme ile kriz ihtimalini 2 ila 4 kat arasında artırdığını açıkladı.
Küresel Ölüm Oranları ve Damar Tahribatı
Dünya genelinde kardiyovasküler hastalıklar ölüm nedenleri listesinde zirvede yer almayı sürdürüyor. İstatistiklere göre, küresel çapta her yıl yaklaşık 20 milyon kişi kalp ve damar rahatsızlıklarından hayatını kaybederken, tütün tüketimine bağlı ölümlerin sayısı yıllık 7 milyon seviyesinde bulunuyor.
Kardiyologlar, tütün ürünlerinin sadece akciğerlere değil, dolaşım sistemine de onarılmaz zararlar verdiğinin altını çiziyor. Damarlarda çoklu mekanizmalarla tahribat yaratan sürecin detaylarını paylaşan uzman isim, şu ifadeleri kullandı:
"Dünyada kardiyovasküler hastalıklar yani kalp ve damar hastalıkları, ölüm nedenlerinin başında geliyor. Her yıl yaklaşık 20 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyor. Sigara ise yılda yaklaşık 7 milyon ölüme neden oluyor. Kalp ve damar hastalıklarında sigara kullanımının kalp krizi ve inme riskini 2 ila 4 kat artırdığını biliyoruz."
"Öncelikle damarın iç duvarına hasar vererek endotel hasar dediğimiz durumu gerçekleştiriyor ki bu damar sertliğinin başlangıcını oluşturan bir mekanizma. Aynı zamanda damar içerisinde inflamasyonu, iltihabi dokuyu artırıyor. Bu da damar sertliğini artıran bir durum."
Tek Dal Kullanımın Yaratabileceği Yıkıcı Etki ve Bırakmanın Faydaları
Düzenli kullanımın ötesinde, tek bir ürün içiminin dahi damar yatağında ciddi bir hasara yol açabildiği belirtiliyor. Toplumdaki genel algının aksine, tüketilen bir dal ürünün oluşturduğu tahribat basit bir matematiksel oranla açıklanamıyor.
"Bir tane sigara 20 sigaranın 20'de biri kadar hasar veriyor değil, çok daha fazlasını yapıyor. Aslında bir tane sigara bile bir paket sigaranın oluşturduğu riskin yüzde 40-50'sini oluşturabiliyor tek başına. Sigaranın zararlı etkileri ve damar hasarı ilk kullanımdan itibaren başlıyor. Çalışmalarda 40 yaş öncesinde sigara bırakıldığında, sigaraya bağlı risklerin yüzde 80-90 azaldığı gösterilmiş. Bu da önemli bir bulgu aslında, ne kadar erken bırakırsak o kadar vücudumuz için faydalı oluyor."
Elektronik Cihazlar ve Nargile de Aynı Tehlikeyi Taşıyor
Yeni nesil alışkanlıklardan olan elektronik sigara, nargile ve ısıtılmış tütün ürünleri de dolaşım sistemi için büyük bir tehdit unsuru olmaya devam ediyor. Bu teknolojik cihazlardan yayılan aerosollerin de toksik maddeler barındırdığını vurgulayan Doç. Dr. Panç, nikotin bağımlılığının hangi formda olursa olsun kardiyovasküler sistem için risk teşkil ettiğini bildirdi.
Söz konusu alternatif ürünlerin kalp ve damar sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açabileceği ifade edilirken, sağlıklı bir dolaşım sistemi için bu maddelerin tamamından uzak durulması gerektiği kaydedildi.
Pasif İçicilerin Karşılaştığı Gizli ve Büyük Risk
Tütün kaynaklı rahatsızlıkların sadece doğrudan kullanıcıları etkilemediği, aynı ortamı paylaşan masum bireylerin de büyük bir bedel ödediği verilere yansıdı. Dünya genelinde yaşanan 7 milyon tütün kaynaklı ölümün yaklaşık 1,5 milyonunun doğrudan pasif içicilerden oluştuğu tespit edildi.
"Pasif içicilerde kalp damar hastalıklarının yüzde 40 ila 50 oranda hiç sigaraya maruz kalmayanlara göre arttığını biliyoruz."