Emre Aladağ
Osmaniye'nin Karaçay Mahallesi'nde yaşayan ve Gaziantep'te bir fabrikada yöneticilik yapan Demet Demir, atalık tohumları çoğaltarak Türkiye genelinde binlerce insana ulaştırıyor. İhlas Haber Ajansı'nın haberine göre, beş yıl önce başlayan bu doğa yolculuğu kapsamında Demir, geçen yıl yaklaşık 500 kişiye ücretsiz tohum gönderdi.
Mardin Gezisinde Başlayan Tohum Merakı
Atalık tohum serüveninin bir iş gezisiyle başladığını belirtilen Demet Demir, yerel lezzetlerin peşine düşerek bu hobiyi geliştirdiğini ifade etti. Doğu illerindeki köylerden topladığı tohumları kendi bahçesinde çoğaltan Demir, tohum biriktirme sürecini şu sözlerle aktardı:
"Bundan yaklaşık 5 yıl önce Mardin’de bir köye gittim. Oradaki teyzelerin bahçelerinde yetişen domateslerden yedim. Domatesin tadı beni çok etkiledi. Tohumların atalık olduğunu söylediler. Benim atalık tohum merakım da o gün başladı. İşim gereği özellikle doğu illerini çok sık geziyorum. Gittiğim köylerden yöreye özgü atalık tohumları toplamaya başladım."
Ücretsiz Tohum Dağıtımı ve Takas Ağı
Topladığı yöresel tohumları çoğalttıktan sonra Türkiye'nin dört bir yanına gönüllü olarak ulaştıran üretici, güçlü bir paylaşım ağı kurdu. Osmaniye merkezli başlayan bu hareket, kısa sürede ülke geneline yayılan bir dayanışmaya dönüştü.
"Topladığım tohumları kendi bahçemde yetiştirip çoğalttıktan sonra gönüllü olarak dağıtıyorum. Geçtiğimiz yıl Türkiye genelinde yaklaşık 500 kişiye ücretsiz tohum gönderdim. Osmaniye’de ve Türkiye genelinde oluşturduğumuz ata tohumu takas gruplarımız da var. İsteyen ve bu işe gönül veren herkese elimizden geldiğince tohum ulaştırıyoruz."
1,5 Dönümlük Bahçede Zengin Ürün Çeşitliliği
Karaçay Mahallesi'ndeki evinin 1,5 dönümlük bahçesinde üretim yapan Demir; domates, patlıcan, biber, mısır, fasulye ve kabak gibi pek çok ürünü yetiştiriyor. Bahçesindeki tohum çeşitliliğinin detaylarını paylaşan Demir, ürün yelpazesini şu şekilde özetledi:
"Bahçemde şu anda 14 çeşit domates bulunuyor. Sarı, kırmızı ve çikolata renkli çeşitlerimiz var. Bunun yanında 4 çeşit patlıcan, 5 çeşit mısır ve 12-13 çeşit biber yetiştiriyorum. Kabak ve fasulyenin de farklı çeşitleri var. Kırmızı ve siyah mısırlarımız, kırmızı ve yeşil uzun fasulyelerimiz bulunuyor. Bahçemizde yetiştirdiğimiz sebzelerin tamamı atalık tohumlardan."
Zirai İlaçsız ve Doğal Yöntemlerle Üretim
Atalık tohumlarla yaptığı üretimde kimyasal ilaç ve suni gübre kullanmadığını vurgulayan kadın yönetici, zararlılara karşı geleneksel reçeteler uyguluyor. Zararlılarla mücadelede tamamen doğal karışımları tercih ettiklerini belirten Demir, üretim sürecini anlatmayı sürdürdü:
"Üretimde zirai ilaç ve kimyasal gübre kullanmıyoruz. Kırmızı örümceğe karşı ısırgandan hazırladığımız karışımları, diğer zararlılara karşı ise Arap sabunundan yaptığımız doğal karışımları kullanıyoruz. Kimyasal kullanmadığımız için üretimimiz biraz daha zahmetli ve verim daha düşük olabiliyor. Tohumları tek tek ekiyorum, fideleri kendim yetiştiriyorum."
Atalık Tohumun Sürdürülebilir Yapısı ve Lezzeti
Verimi düşse de elde edilen ürünün koku ve lezzet açısından benzersiz olduğunu kaydeden üretici, atalık tohumların gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti. Demir, atalık tohum kavramının temel özelliğini şu sözlerle açıkladı:
"Ancak ürünün lezzeti ve kokusu bizim için bu zahmete değiyor. Domatesi kestiğiniz anda kokusu etrafa yayılıyor. Atalık tohumların en önemli özelliğinin sürdürülebilir olması olduğunu düşünüyorum. Her yıl yetiştirdiğimiz ürünlerden yeniden tohum alıp bir sonraki yıl ekebiliyoruz. Zaten ‘atalık’ denmesinin nedeni de bu; nesilden nesile aktarılan tohumlar olması."
Sağlıklı Beslenme ve Gelecek Kuşaklara Çağrı
Günümüzde artan hastalıklar ile beslenme alışkanlıkları arasında doğrudan bir bağ bulunduğunu ifade eden Demet Demir, çocukların dalından katkısız sebze tüketebilmesinin en büyük motivasyonu olduğunu vurguladı. Demir, gelecek nesillere yönelik temennisini paylaşarak sözlerini tamamladı:
"Ben özellikle çocuklarımızın daha doğal ürünlerle beslenmesini önemsiyorum. Bahçemizde kimyasal kullanmadığımız için çocuklarımız sebzeleri dalından koparıp yiyebiliyor. Günümüzde hastalıkların artmasıyla beslenme arasındaki ilişki konusunda toplumda çeşitli endişeler var. Ben de bu nedenle mümkün olduğunca doğal yöntemlerle üretim yapmaya çalışıyorum. Dileğim, yeni neslin de atalık tohumlara sahip çıkması ve doğal üretime daha fazla ilgi göstermesi."
Gelecek üretim dönemlerinde de yerli ve atalık tohum ağını genişletmeyi hedefleyen Demir, Osmaniye'deki bahçesinde sürdürülebilir tarım çalışmalarına ara vermeden devam ediyor.