Buğra TAŞ
Sinop'tan yola çıkan ve teknolojik sistemlerle anlık olarak takip edilen üç leyleğin heyecan verici rotasında ilk önemli duraklar belli oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı koordinesinde izlenen bu kuşlardan ikisi Mısır sınırlarına giriş yaparken, bir diğerinin Suriye'ye ulaştığı kaydedildi.
Kapsamlı Takip Projesinde Geniş İşbirliği
Bölgedeki popülasyonu detaylı şekilde kayıt altına almak amacıyla 2022 yılında başlatılan bilimsel çalışmalara hız kesmeden devam ediliyor. Sinop Üniversitesi öncülüğünde yürütülen faaliyetlere; Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Saraydüzü Mehmet Akif Ersoy Anadolu Lisesi de aktif kurumsal destek sağlıyor.
İlgili kurumların bir araya gelmesiyle hayata geçirilen Saraydüzü Cuma Ovası'nda Leylek Popülasyonu Projesi kapsamında, bölgedeki yuvaların korunması ve göç hareketlerinin haritalandırılması titizlikle yürütülüyor.
Yavru Kuşlara Uydu Cihazı Takıldı
Bu sezon ovadaki yuvalarında yumurtadan çıkan üç yavru, özel bir takip teknolojisiyle donatıldı. Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü titiz çalışma sonucunda yavrulara uydu takip vericisi entegre edildi.
Ağustos ayında yuvalarından ayrılarak binlerce kilometrelik yolculuklarına başlayan kuşların anlık koordinatları, DKMP 10. Bölge Müdürlüğü uzmanları tarafından her gün düzenli olarak harita üzerinden inceleniyor.
Binlerce Kilometrelik Zorlu Uçuş Süreci
Çalışmalara dair güncel istatistikleri kamuoyuyla paylaşan DKMP 10. Bölge Müdürü Ali Bozkurt, kurum olarak beş senedir bu faaliyete çok ciddi altyapı sunduklarını ifade etti. Geçmiş yıllardaki halkalama uygulamalarını bu sezon verici takibiyle bir üst seviyeye taşıdıklarını belirten Bozkurt, süreci şu sözlerle aktardı:
"Bu yıl Genel Müdürlüğümüz tarafından verilen üç uydu takip cihazlı vericilerimizi üç yavru leyleğe taktık. Tabii leyleklerimiz büyüdü ve ağustos ayı içinde göçlerine başladı. Biri 11 Ağustos'ta, biri 17 Ağustos'ta, biri de 27 Ağustos'ta göç yolculuklarına başladı."
Güncel Rotalar: Halep ve Mısır Semaları
Uydu sisteminden alınan son sinyallere göre, 27 Ağustos tarihinde havalanan yavruların en genci Suriye'nin Halep şehri sınırlarına ulaştı. Yaklaşık 650 kilometre uçan bu kuşun güneye doğru ilerleyişine devam ettiği görüldü.
Öte yandan 11 Ağustos çıkışlı ilk leyleğin toplamda 1500 kilometre mesafe kat ederek Mısır topraklarına vardığı belirlendi. Kalan üçüncü kuşun da yaklaşık 1200 kilometrelik bir rotayı başarıyla tamamlayarak yine Mısır'da bulunduğu tespit edildi.
Göç Yollarında Kritik Mola Noktaları
Kuşların sürekli hareket halinde olmadığını vurgulayan uzmanlar, leyleklerin gittikleri ülkelerde belirli bölgelerde bir süre konakladıklarını belirtiyor. Uzun uçuşlar sonrası yiyecek bulmak ve harcadıkları devasa enerjiyi geri kazanmak için verilen bu molalar, hayatta kalma stratejisinin temelini oluşturuyor.
Elde Edilen Verilerin Bilimsel Değeri
Yürütülen teknolojik izleme sayesinde, türün uçuş alışkanlıklarına dair çok değerli istatistikler elde ediliyor. Kurulan sistemin ekolojik araştırmalara sağlayacağı katkılara değinen Bölge Müdürü Bozkurt, değerlendirmesini şu ifadelerle noktaladı:
"Bu veriler bize ne fayda sağlayacak? Leyleklerimizin hangi rotalarda nasıl bir süre içerisinde kaldığını, nerelere uğradığını anlık görebileceğiz. Bu konuda önemli veriler elde etmiş olacağız."
Cihazlardan toplanan anlık sinyallerin gelecek aylarda da kesintisiz olarak araştırmacılarla paylaşılacağı öğrenildi. Kuşların kışlama alanlarına varış tarihleri ve Afrika kıtasının ne kadar derinlerine inecekleri sistem üzerinden günbegün takip edilecek.