Tüp Bebek Tedavilerinde Yapay Zekâ, Robotik Sistemler ve Yeni Destek Koşulları Gündemde

Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği’nin 5. Bilimsel Toplantısı’nda kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, tüp bebek uzmanı, embriyolog, androlog ve bilim insanı bir araya geldi. Toplantıda konuşulanlar, önümüzdeki yıllarda tüp bebek tedavisinde hem teknolojinin hem de tedaviye erişimin önemli ölçüde değişebileceğini ortaya koydu.

Tedaviye Erişim ve SGK Koşulları

Türkiye’de ilk evlilik yaşının 27,4’e çıktığı, bazı şehirlerde ise 29-30 yaşlarına ulaştığı belirtildi. TÜBİD Başkanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, yaklaşık 30 yıl önce 2,4 olan toplam doğurganlık hızının bugün 1,4 seviyesine gerilediğini söyledi. Tıraş, "Bu tabii çok ciddi bir nüfusta azalma demek. Bunun etkilerini ileriki yıllarda muhtemelen göreceğiz" dedi.

TÜBİD’in Sağlık Bakanlığı ile görüştüğünü belirten Tıraş, yaş kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi, SGK desteği için aranan koşulların esnetilmesi ve devlet desteğinin artırılması gerektiğini ifade etti. Tıraş, "Yumurta rezervinin düşmesini neden bekleyelim?" diyerek yumurta rezervi yüksekken dondurulabilmesinin önünün açılmasını tartışmaya açtı.

Laboratuvarlarda Robotik ve Yapay Zekâ Dönüşümü

Robot koluyla mikroenjeksiyon gerçekleştirildiği ve bu işlem sonucunda bir bebeğin dünyaya geldiği bilimsel olarak yayımlandı. Prof. Dr. Bülent Tıraş, "Bunlar artık giderek tüp bebek merkezlerinde otomasyonun da yavaş yavaş ön plana çıkacağını gösteriyor" dedi. Sperm seçiminde mikroskoba entegre edilen kamera ve yapay zekâ programları kullanılmaya başlandı.

Columbia Üniversitesi’nden Prof. Dr. S. Zev Williams ve ekibinin geliştirdiği Rare Sperm Search yaklaşımı ile günler sürebilecek sperm arama işleminin saatlere indirilebildiği anlatıldı. Time-lapse teknolojileri ve yapay zekâ algoritmaları embriyo seçiminde de embriyologlara destek oluyor.

Genetik Gelişmeler ve Metabolik Sağlık

Yale Üniversitesi’nden Prof. Dr. Emre Seli, CRISPR teknolojisinin DNA'daki belirli bozuklukların düzeltilmesinde kullanılabileceğini ancak klinik uygulama için soru işaretlerinin devam ettiğini belirtti. Seli, "Son yıllarda mitokondri fonksiyonunu iyileştirip oosit, yani yumurta ve embriyo sağlığını artırmaya yönelik çalışmalar giderek artıyor" dedi. Embriyoya dokunmadan kültür sıvısındaki serbest DNA parçaları üzerinden bilgi edinme çalışmaları da sürdürülüyor.

Prof. Dr. Hulusi Zeyneloğlu, yüksek kolesterol, kan şekeri sorunlarına yatkınlık ve yüksek trigliserid düzeylerinin yumurta kalitesini olumsuz etkileyebildiğini söyledi. Zeyneloğlu, kilo verme sürecinde adet düzeninin iyileşebileceğini ve gebelik şansının artabileceğini belirtti. Prof. Dr. Bülent Tıraş, "Önümüzdeki beş yıl içerisinde tüp bebek alanında çok hızlı bir ilerleme yaşayacağız" diye konuştu.