Emre Aladağ
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ağustos 2026 dönemine ilişkin merkezi yönetim bütçe uygulama sonuçlarını kamuoyuna duyurdu. Anadolu Ajansı verilerine göre, ağustos ayında bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,5 oranında bir yükselişle 1 trilyon 654 milyar 910 milyon lira seviyesine ulaştı. Aynı dönemde bütçe harcamaları ise yüzde 37,8 oranında artış göstererek 1 trilyon 642 milyar 58 milyon lira seviyesinde gerçekleşti.
Ağustosta 12,8 Milyar Lira Fazla Verildi
Açıklanan resmi verilere göre merkezi yönetim bütçesi ağustos ayında 12 milyar 852 milyon lira tutarında fazla kaydetti. Ancak yılın ilk sekiz ayını kapsayan Ocak-Ağustos 2026 dönemindeki toplam bütçe açığı 1 trilyon 308 milyar 88 milyon liraya kadar tırmandı.
Yılın ilk sekiz aylık diliminde toplam bütçe gelirleri geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 36 oranında ivme kazanarak 10 trilyon 854 milyar 652 milyon lira seviyesine çıktı. Bu süreçte bütçe giderleri ise yüzde 36,8 artış kaydetti ve 12 trilyon 162 milyar 740 milyon lira olarak kayıtlara geçti.
Ödenek Kullanım Oranları ve Yıllık Hedefler
Merkezi yönetim bütçe giderleri Ağustos 2025 tarihinde 1 trilyon 191 milyar 367 milyon lira düzeyindeyken bu yılın aynı dönemindeki artışla birlikte 1 trilyon 642 milyar 58 milyon liraya ulaştı. Böylelikle 2026 yılı merkezi yönetim bütçesi için öngörülen toplam 18 trilyon 978 milyar 815 milyon liralık ödeneğin yüzde 8,7'lik kısmı tek bir ayda harcanmış oldu. 8 aylık periyotta ise bu ödeneğin harcanma oranı yüzde 64,1 seviyesini buldu.
Faiz hariç tutulan bütçe giderleri ağustus ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 42,8 oranında yükselerek 1 trilyon 444 milyar 981 milyon lirayı buldu. Faiz dışı harcamaların bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise geçen yılın ağustos ayında yüzde 7,9 iken bu yıl yüzde 8,9 olarak hesaplandı. Ocak-ağustos periyodunda ise faiz hariç bütçe giderleri yüzde 36,3 artışla 10 trilyon 174 milyar 650 milyon liraya ulaştı ve bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı yüzde 62,7 oldu.
Faiz Dışı Dengedeki Son Durum
Faiz dışı denge kalemi geçen yılın ağustos ayında 276 milyar 436 milyon lira fazla vermişti. Bu yılın aynı ayında ise söz konusu fazla 209 milyar 929 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.
Öte yandan ağustos ayındaki faiz ödemeleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,7 oranında bir yükseliş göstererek 197 milyar 76 milyon lira şeklinde gerçekleşti. 8 aylık periyotta ödenen toplam faiz giderleri ise yüzde 39,4 artışla 1 trilyon 988 milyar 90 milyon lirayı buldu.
Personel ve Sosyal Güvenlik Harcamaları
Ağustos ayı personel giderleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 42 oranında artış kaydederek 430 milyar 261 milyon lira oldu. Bu kalemde bütçede yılın tamamı için ayrılan 4 trilyon 907 milyar 309 milyon liralık toplam ödeneğin yüzde 8,8'i harcandı. Yılın ilk 8 ayındaki personel harcamaları ise yüzde 42,7 artışla 3 trilyon 385 milyar 390 milyon lira seviyesine yükseldi ve öngörülen ödeneğin yüzde 69'u kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına yapılan devlet primi giderleri ağustosta yüzde 47,9 yükselerek 54 milyar 206 milyon liraya ulaştı ve 599 milyar 691 milyon liralık yıllık ödeneğin yüzde 9'u tüketildi. Ocak-ağustos aralığında bu harcama kalemi yüzde 48,9 artarak 426 milyar 702 milyon lirayı buldu ve yıllık bütçenin yüzde 71,2'lik kısmı gerçekleşti.
Mal ve Hizmet Alımı ile Cari Transfer Detayları
Mal ve hizmet alım harcamaları ağustus ayında yüzde 32,6 yükseliş kaydederek 110 milyar 451 milyon lira oldu ve bu alan için ayrılan 1 trilyon 249 milyar 568 milyon liralık toplam ödeneğin yüzde 8,8'i harcandı. Yılın ilk 8 ayında ise mal ve hizmet alımları yüzde 42,7 artarak 822 milyar 582 milyon lira seviyesine ulaştı; böylece toplam ödeneğin yüzde 65,8'i kullanılmış oldu.
Cari transferler ağustos ayında geçen yıla göre yüzde 39 artışla 624 milyar 735 milyon liraya yükseldi ve 6 trilyon 870 milyar 794 milyon liralık bütçe ödeneğinin yüzde 9,1'i tüketildi. Ocak-ağustos dönemindeki cari transfer harcamaları ise yüzde 29,9 artarak 4 trilyon 351 milyar 442 milyon lira oldu ve yıllık tahsisatın yüzde 63,3'üne ulaşıldı.
Yatırım, Transfer ve Borç Verme Kalemleri
Ağustos ayında devlet harcamalarında sermaye giderleri için 129 milyar 637 milyon lira, sermaye transferleri için ise 55 milyar 17 milyon lira ödenek kullanıldı. Aynı ay içerisindeki borç verme giderleri 40 milyar 676 milyon lira olarak gerçekleşti.
Ocak-ağustos sürecinin tamamında ise yatırım niteliğindeki sermaye giderleri 744 milyar 617 milyon lira, sermaye transferleri 206 milyar 450 milyon lira ve borç verme harcamaları 237 milyar 465 milyon lira şeklinde kaydedildi.
Bütçe Gelirleri ve Vergi Tahsilatı Gerçekleşmeleri
Merkezi yönetim bütçe gelirleri geçen yılın ağustos ayında 1 trilyon 288 milyar 72 milyon lira seviyesindeyken bu yılın aynı ayında yüzde 28,5 artarak 1 trilyon 654 milyar 910 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminlerine kıyasla gerçekleşme oranı 2025'in ağustos ayında yüzde 10,1 iken bu yılın ağustos ayında yüzde 10,2 seviyesinde gerçekleşti. Yılın 8 aylık dönemindeki bütçe gelirleri gerçekleşme oranı ise geçen yılki yüzde 62,4 seviyesinden yüzde 66,7'ye yükseldi.
Vergi gelirleri tahsilatı ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,1 artarak 1 trilyon 473 milyar 311 milyon lira seviyesine ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminlerine göre gerçekleşme oranı 2025 ağustosunda yüzde 10,3 seviyesindeyken geçen ay yüzde 10,7 olarak kaydedildi. 8 aylık vergi tahsilatı toplamı ise yüzde 35,7 artışla 9 trilyon 327 milyar 893 milyon lira olurken yıllık hedefin yüzde 67,4'ü toplanmış oldu.
Diğer Gelir Kalemleri ve Kurum Gelirleri
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirler ağustus ayında yüzde 30 artış göstererek 147 milyar 452 milyon liraya yükseldi. Yılın ilk 8 ayında ise vergi dışı gelirler yüzde 39,5 artarak 1 trilyon 248 milyar 555 milyon lira seviyesine çıktı.
Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri ağustosta 27 milyar 999 milyon lira, 8 aylık periyotta ise 213 milyar 559 milyon lira olarak hesaplandı. Düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise ağustosta 6 milyar 149 milyon lira, ilk 8 aylık dönemde ise 64 milyar 644 milyon lira olarak gerçekleşti.
Vergi Türlerine Göre Değişim Oranları
Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi yüzde 42,8, kurumlar vergisi yüzde 37,7, dahilde alınan KDV yüzde 26,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) yüzde 28,5, ithalde alınan KDV yüzde 32,4, damga vergisi yüzde 50,6, harçlar yüzde 48 ve diğer vergi gelirleri yüzde 26,9 oranında artış kaydetti. Aynı ayda özel tüketim vergisi (ÖTV) tahsilatı ise yüzde 12,6 oranında düşüş gösterdi.
Ocak-ağustos döneminin tamamında ise harçlar yüzde 68,5, damga vergisi yüzde 52, gelir vergisi yüzde 51,8, kurumlar vergisi yüzde 46,9, dahilde alınan KDV yüzde 37,7, BSMV yüzde 36,4, ithalde alınan KDV yüzde 30,1, diğer vergiler yüzde 26,9 ve ÖTV ise yüzde 4,7 oranında yükseldi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan bütçe uygulama sonuçlarının takip eden aylarda Orta Vadeli Program hedefleri doğrultusunda izlenmeye devam edeceği bildirildi.