Emre Aladağ
Türkiye'nin yüksek deprem riskine sahip kentlerinde eski yapı stokunun yenilenmesi kritik bir gündem maddesi olmayı sürdürürken, dönüşüm süreçlerinin önündeki en büyük engel yüksek maliyetler olarak öne çıkıyor. Artan yapım giderleri ve finansmana erişimdeki zorluklar, pek çok apartmanda dönüşüm kararlarının askıya alınmasına yol açıyor.
Bekleme Maliyeti Hesabı Neden Gerekli?
Proje geliştiricisi ve yüksek mimar Emrullah Yedikardeş, kentsel dönüşüm süreçlerinde yalnızca mevcut harcamalara odaklanmanın eksik bir finansal analiz doğurduğunu vurguluyor. Hak sahiplerinin çoğunlukla yüklenicilerden gelen teklifleri baz alarak karar verdiğini belirten Emrullah Yedikardeş, gayrimenkul sektöründe artık bekleme maliyetlerinin de hesaba katılması gerektiğinin altını çiziyor.
"Vatandaşın önüne doğal olarak bugünün rakamları geliyor ve 'Bu dönüşüm bana kaça mal olacak?' diye bakıyor. Bu doğru ama tek başına yeterli değil. İkinci bir hesap daha yapılmalı: 'Bugün dönüşmezsem ve bir yıl daha beklersem maliyetim ne olacak?' Çünkü inşaatta işçilikten malzemeye, finansmandan kiraya kadar maliyet unsurları hareket ediyor. Dönüşüm kararı ertelendiğinde bugünkü rakamın aynı yerde kalacağının garantisi yok."
Gecikmenin Ekonomik Faturası
İnşaat maliyetleri, kira giderleri, finansman koşulları ve eski yapıların bakım masrafları bir arada değerlendirildiğinde, projeleri ertelemenin de ciddi bir ekonomik yük getirdiği netleşiyor. Özellikle uzun süre uzlaşı sağlayamayarak karar alamayan apartmanlarda bekleme süresi birkaç yılı bulduğunda, ortaya çıkan maliyet farkı çok daha belirgin bir boyuta ulaşıyor.