Emre Aladağ
Bakanlık, e-Devlet’te kira sözleşmesi hazırlama ve onayını genişletti
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kira sözleşmelerinin e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanmasına ilişkin hizmetin birinci fazını 4 Kasım 2024 tarihinde vatandaşların erişimine sundu. Uygulamada taşınmaz sahibi gerçek kişi, e-Devlet Kapısı’ndaki “Kira Sözleşmesi İşlemleri” bölümünden sözleşmeyi hazırlıyor; kiracı ve varsa kefil ise bu platform üzerinden onay veriyor.
Hizmetin ikinci fazı 9 Mayıs 2025 tarihinde devreye alındı. Böylece emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de sözleşme hazırlama sürecine dahil olurken, tarafların (taşınmaz sahibi/hissedar, kiracı ve varsa kefil) onayları e-Devlet üzerinden alınıyor.
Hata düzeltme ve güncelleme ile sözleşmelere süreklilik
Bakanlık, hizmetin fonksiyonlarını kullanıcı talepleri doğrultusunda sürekli geliştiriyor. Bu kapsamda “Hata Düzeltme” ve “Güncelleme” fonksiyonları da kullanıma açıldı. Hazırlanan sözleşmelere onay verilmesinin ardından 15 gün içinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar giderilebiliyor.
“Güncelle” fonksiyonu üzerinden ise sözleşmenin taraflarının iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödenmesine ilişkin bilgiler sürekli güncel tutulabiliyor.
Zaman damgalı barkodlu belge ve e-Devlet doğrulaması
Uygulama sayesinde kira sözleşmeleri için zaman damgalı “barkodlu belge” oluşturulabiliyor. E-Devlet Kapısı üzerinden doğrulama işlemi gerçekleştiriliyor.
Arka planda düzenleme çalışması
Bakanlıkça, bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek çalışma da yürütülüyor.
Tüketici Hakları Derneği: “Gerçek kira bedeli denetlenmeli”
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, düzenlemenin ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkileri daha güvenli ve şeffaf hale getirmesi açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi. Kılıç, sözleşmenin elektronik ortamda yapılmasının tarafların anlaştıkları hususları netleştireceğini vurguladı.
Kılıç, “Kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi önemli bilgiler kayıt altına alınacak. Böylece sözleşme sonrasında ortaya çıkabilecek 'Ben böyle anlaşmamıştım' veya 'Sözleşmede böyle yazmıyordu' şeklindeki tartışmaların önüne geçilmesi kolaylaşacak.” dedi.
Ayrıca Kılıç, ev sahipleri ile kiracılar arasındaki anlaşmazlıklarda anahtar rol üstlenecek uygulamanın kira gelirlerinin devlet tarafından daha sağlıklı takip edilmesine ve vergi kayıplarının azaltılmasına da katkı sağlayacağını ifade etti. Kılıç, şu değerlendirmede bulundu: “Bunun için yalnızca elektronik sözleşme yapılması yeterli değil. Sözleşmede belirtilen kira bedeli ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığı da denetlenmeli. Ayrıca elde edilen veriler yalnızca vergi takibi amacıyla değil, Türkiye'nin konut ve kira sorunlarının doğru anlaşılması ve kalıcı çözümler üretilmesi için de kullanılmalı.”
Kılıç: Teknik destek ve kişisel veri koruması şart
Elektronik sözleşmenin kiracı açısından bakım, onarım, aidat ve depozito gibi şartları belgeleyerek güvence sunduğunu; ev sahibi açısından da hak ve sorumlulukları koruduğunu belirten Kılıç, emlak danışmanlarının görev sınırlarının iyi belirlenmesi ve sürecin ek bürokrasi ya da maliyet yaratmaması gerektiğini kaydetti.
Kılıç, “e-Devlet kullanımında güçlük yaşayan, özellikle yaşlı vatandaşların işlemlerini kolayca gerçekleştirebilmeleri için gerekli teknik destek sağlanmalı, kişisel veriler titizlikle korunmalıdır. Sonuç olarak e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi yapılması doğru bir adımdır. Ancak asıl önemli olan, sözleşmenin dijital olması değil, kira ilişkisinde adaletin, güvenin, şeffaflığın ve tarafların haklarının korunmasının sağlanmasıdır.” ifadelerini kullandı.