Buğra TAŞ
Giresun Dereli’de 22 Ağustos 2020’deki selin ardından 6 yılda yeniden inşa tamamlandı
22 Ağustos 2020’de Giresun’un Dereli ilçesinde yaşanan ve 11 kişinin hayatını kaybettiği sel felaketinin üzerinden 6 yıl geçti. Afetin ardından başlatılan çalışmalar kapsamında ilçede konutlardan iş yerlerine, kamu binalarından altyapıya kadar kapsamlı yeniden yapılanma hayata geçirildi.
Felaketin etkilediği alanlarda ilk etapta arama-kurtarma faaliyetleri yürütülürken, ardından Dereli’de riskli bölgelerde yıkım ve planlama süreci öne çıktı. Yeniden inşa için şehirleşme yaklaşımı; ticari üniteler, konutlar ve kamusal alanları birlikte ele alan bir proje mantığıyla kurgulandı.
Yeniden yapılanmanın konut ayağında Sütlüce Mahallesi’nde TOKİ tarafından 142 konut için inşaatların tamamlanmasıyla hak sahiplerine anahtar teslimi hedefi hayata geçirilmeye başlandı. İlçe merkezindeki 71 konut ve 82 dükkân için yürütülen çalışmalar da afet sonrası normalleşmenin temel basamakları arasında yer aldı.
İş yerleri ve ticari hayatın yeniden kurulması da sürecin parçası olarak ele alındı. Bu kapsamda Dereli’de yeni düzenlemelerle ticari ünitelerin yeniden faaliyete geçmesi için inşa ve yerleşim adımları ilerletildi; böylece afet sonrası ekonomik toparlanmanın önü açıldı.
Çalışmalar yalnızca konutlarla sınırlı kalmadı; kamu binaları ve altyapı tarafındaki yenileme ve iyileştirme süreçleri de birlikte yürütüldü. Dereli’de Hükümet Konağı inşaatının da yeniden yapılanma kapsamında yer almasıyla ilçedeki kamu hizmetlerinin sürekliliğinin güçlendirilmesi hedeflendi.
Selin ulaşım ve yerleşim düzenine etkisini azaltmaya yönelik adımlar da devreye alındı. Selin ardından ilgili hatlarda yol düzenlemeleriyle köprü ve restore çalışmalarının planlanması, ilçenin yeniden işlevsel hale getirilmesine dönük takip edilen süreçler arasında yer aldı.
Yürütülen çalışma mantığı, iyileştirmeyi kalıcı konut ve iş yeri teslimleriyle somutlaştırırken altyapı ve kamusal alanları da afet öncesi işleyişe yaklaştırmayı hedefledi. Dereli’de konutların ve iş yerlerinin hak sahiplerine kazandırılması, yeniden yapılanmanın sonuçlarını da görünür kıldı.
Vatandaşa fayda açısından süreç; Dereli’de afet sonrası barınma ve geçim koşullarının yeniden kurulmasını mümkün kıldı. Konutların ve ticari ünitelerin tamamlanmasıyla ailelerin yerleşim düzeni otururken, iş yerlerinin yeniden hayata geçmesiyle yerel ekonominin normale dönüşüne destek verildi.
Bölgesel yeniden inşanın arka planında devletin koordinasyonla yürüttüğü afet yönetimi yaklaşımı yer aldı. AFAD koordinasyonunda müdahale ve iyileştirme çalışmaları, farklı kurum ve birimlerin birlikte sahada görev almasıyla sürdürüldü.
Dereli’de öne çıkan tamamlanan kalemler; Sütlüce Mahallesi’nde TOKİ tarafından 142 konut, Dereli ilçe merkezinde 71 konut ve 82 dükkân olarak belirlendi.
Yeniden yapılanma sürecinin tamamlanmasına yaklaşan adımlar, ilçeyi yalnızca yeniden inşa etmekle kalmadı; aynı zamanda afet riskine karşı daha düzenli bir yerleşim hedefini de görünür kıldı. Bu nedenle Dereli’de yürütülen işlerin sonuçları; barınma, çalışma ve kamusal hizmetlere erişim başlıklarında karşılık buldu.
Yeniden yapılanmanın geldiği noktada Dereli’de konutların ve iş yerlerinin devreye alınması, afetin ardından beklenen normalleşmenin hızlanmasına katkı sağladı. Böylece barınma ihtiyacı ve ticari hayatın devamı, yeniden kurulan alanlarla birlikte daha sürdürülebilir hale getirildi.