Emrah Aladağ
Doğu Anadolu'nun köklü sanayi merkezlerinden Ağrı Şeker Fabrikası, 2026-2027 kampanya dönemini kapsamlı modernizasyon ve yüksek rekolte beklentisiyle başlattı. Türkiye Şeker Fabrikaları bünyesindeki tesislerde eylül ayı itibarıyla devreye alınan alım sezonu kapsamında kentteki fabrikada ilk kantarlar açıldı.
Kuruluştan Günümüze İlk: 130 Milyon Liralık Otomasyon Devrimi
Açılış töreninde konuşan Ağrı Şeker Fabrikası Müdürü Kürşad Erdoğan, 2026 yılının fabrika tarihi açısından gerçek bir milat niteliği taşıdığını vurguladı. Tesisin temellerinin atıldığı günden beri manuel yöntemlerle işletildiğini ifade eden Erdoğan, yaklaşık 130 milyon liralık harcamayla otomasyon ve modern teknoloji altyapısına geçildiğini kaydetti.
Yenileme programı kapsamında tesiste filtrasyon ile sanitizasyon donanımları da tamamen modernize edildi. Sistemin yeni sezona yetiştirilebilmesi amacıyla elektrik atölyesi, ölçü-kontrol birimi, mekanik atölye, boruhane ve makinist kadrolarının gece gündüz yoğun mesai harcadığı aktarıldı.
360 Bin Tonluk Rekor Rekolte ve Kars'a Sevkiyat
Fabrikanın mazisine değinen Fabrika Müdürü Erdoğan, işletmenin 43. üretim yılını kutlaması gerekirken, 2014-2017 yılları arasında yaşanan üç sezonluk ham madde yetersizliği sebebiyle kapalı kaldığını hatırlattı. Bu sebeple 40. kampanya dönemini idrak ettiklerini aktaran Erdoğan, ziraat teşkilatının gayretleriyle kriz dönemlerinin geride bırakıldığını belirtti.
Bölgedeki pancar hacminin 360 bin tona ulaştığını vurgulayan Erdoğan, bu miktarın yaklaşık 30 bin tonunun komşu ildeki Kars Şeker Fabrikası'na aktarılacağını duyurdu. Böylece tek fabrikanın gereksinimini karşılayamayan yapıdan, iki üretim tesisini birden besleyen hammadde gücüne erişildi.
Vali Bozkurt: 70 Köyün Emeği Fabrikayla Buluşuyor
Sezon açılışında konuşan Ağrı Valisi Önder Bozkurt, birkaç ay evvel fabrikayı ziyaret ederek dijitalleşme hazırlıklarını yerinde teftiş ettiğini belirtti. Bozkurt, fabrikadaki bacaların tütmesinde en büyük payın tarlalarda alın teri döken çiftçilere ait olduğunu hatırlattı.
"Onların üretimleri olmasa bugün burada bir arada olmazdık."
Kırsalda yaklaşık 70 köyün pancar yetiştiriciliğiyle sektöre omuz verdiğini belirten Vali Bozkurt, tesis sahasında 330 bin ton civarında pancar kabulünün öngörüldüğünü duyurdu. Mayıs ayında toprağa bırakılan tohumların hasadıyla traktör sevkiyatlarının başladığına değinen Bozkurt, şeker dışındaki yan ürün potansiyeline de değindi.
"Pancarın içi, dışı, kabuğu, yaprağı her şeyi bereketli."
Üretim döngüsü neticesinde bu sezon 10 bin tonun üzerinde melas elde edilmesi planlanıyor.
1976 Girişiminden Günümüz Tarım Seferberliğine
Fabrikanın kuruluş serüvenini özetleyen Vali Bozkurt, Ağrılı üreticilerin 1976 senesinde başkent Ankara'ya giderek hükümet yetkililerine fabrika talebini bizzat sunduklarını anımsattı. İnşası 1976-1984 yılları arasında tamamlanan tesisin, merhum Başbakan Turgut Özal tarafından 1984 yılında hizmete alındığını söyleyen Bozkurt, geçmişten bugüne katkı veren devlet adamlarını andı.
Tarımın stratejik ehemmiyetini hatırlatan Bozkurt, Cumhurbaşkanı ve Tarım ve Orman Bakanlığı öncülüğünde yürütülen ekim politikalarına tam destek verdiklerini ifade etti.
"Bir metrekare yer de olsa ekeceğiz, üreteceğiz."
Ağrı Valiliği koordinasyonunda İl Özel İdaresi bütçesiyle sertifikalı tohum ve fidan dağıtımlarının sürdüğünü anlatan Bozkurt, çiftçilerin mekanizasyon ihtiyaçlarını Tarım Park makine havuzu vasıtasıyla çözüme kavuşturduklarını ifade etti.
Üreticiye 375 Milyon TL Avans ve Sübvansiyonlu Tohum
Tesisin mali tablosunu paylaşan Müdür Erdoğan, fabrikanın 2025 senesinde 1 milyar liranın üzerinde ham madde katma değeri oluşturduğunu dile getirdi. 2026-2027 alım döneminin henüz başında çiftçilere 375 milyon liralık nakdi avans aktarıldığı belirtildi.
Tohum maliyetlerini düşürmek adına piyasa değeri 7 ila 8 bin lira olan pancar tohumlarının sübvanse edildiği kaydedildi. Tesis yönetimi tarafından temin edilen yaklaşık 6 ton tohum, üreticilere 3 bin lira gibi avantajlı bir bedelle sağlandı.
Küspe Dağıtımı ve Teslimatta Randevu Düzeni
Fabrika işletme kapasitesinin geliştirildiğini aktaran Erdoğan, teslimat trafiğini rahatlatmak için ziraat birimlerince randevu mekanizmasının kurulduğunu bildirdi. Söz konusu adım sayesinde çiftçilerin fabrika girişinde bekletilmeden ürün teslimi yapması hedefleniyor.
Yıllardır bölge üreticileri ile besicileri arasında aksaklıklara yol açan küspe dağıtımına da el atıldı. Küspe sevkiyatlarının tamamen sıralı ve dijital randevu protokolüne bağlanmasıyla kapılardaki izdihamların önüne geçilmesi amaçlandı.
Pancar Taşımacılığında Trafik ve Reflektör İkazı
Vali Bozkurt konuşmasının geniş bir bölümünü sevkiyat emniyetine ayırdı. İl güvenlik toplantılarında konunun etraflıca incelendiğini hatırlatan Bozkurt; traktör, kamyon ve tır sürücülerinin azami dikkat göstermesini istedi.
Geçmiş hasat dönemlerinde yaşanan üzücü trafik kazalarının yinelenmemesi gerektiğini vurgulayan Bozkurt, fabrika giriş yollarındaki yoğunluğa dikkat çekti. Özellikle akşam ve gece saatlerinde karayoluna çıkan traktör römorklarında reflektör kullanımının hayati zorunluluk olduğunu hatırlatan Bozkurt, çiftçilerden emniyet tedbirlerinden taviz vermemelerini talep etti.
Tören protokolünün konuşmalarının peşinden sezonun ilk pancar yüklü araçları tartılarak fabrikaya kabul edildi. Ağrı Şeker Fabrikası'nda start alan yeni kampanya döneminde, otomasyon altyapısıyla donatılmış ünitelerin aralıksız mesaisi önümüzdeki aylarda da devam edecek.